De journalist

 



Dat is tenslotte de plicht van de journalist: waarheid van verzinsel en dwaling onderscheiden.
Joël De Ceulaer, "Hoera, de democratie is niet perfect", blz. veel te veel.

De gemiddelde intellectueel van dezen tijd is, hoe verfijnd of geleerd hij ook moge zijn, eigenlijk doorgaans een typische journalist. In staat om zich op grond van eenige vaardigheid in het formuleeren over alles en nog wat met groote overtuigingskracht uit te spreken of uit te schrijven, voorts meestal in het bezit van een monopolie voor een of ander zorgvuldig afgepaald gebied, heeft hij het volkomen verleerd zich rekenschap te geven van zijn hachelijke positie. Menno Ter Braak, "Van oude en nieuwe Christenen", blz. 60

Samantha Rose Hill

(For once this is a "google translate" version of my previous blogpost)

Collateral delight.
That makes me incredibly happy.
Let me explain.
Hannah Arendt is not my philosopher.
You can check it, this blog has a search engine.
Usually when I see a quote by Hannah Arendt, I let it pass. Sometimes I don't.

Samantha Rose Hill wrote a book on Hannah Arendt and quotes her on twitter.

But didn't I write something about that?
Usually I don't use the search engine, nothing is more of an obstruction to the imagination than the realization that one is repeating oneself.  Sometimes I do.

Indeed I did.

"Hannah Arendt stelt dat al haar geschriften slechts één beweegreden hebben: iets te begrijpen. Ze verzuimt echter de vage term 'begrijpen' te definiëren. Begrijpen betekent eigenlijk zoveel als "in bezit nemen" (anders zou het niet zo belangrijk zijn)."
Imre Kertesz, "ik, de ander".

I had an uncontrollable urge to answer that to Samantha Rose Hill, so I went looking for the English source of the quote.
In vain!
Some research taught me that "I, the other" in original was  "Valaki más: A változás krónikája" and that the work had not yet been translated into English.
What a gap for the English-speaking Hannah Arendt enthusiasts.

"Hannah Arendt argues that all her writings only have one motive; to understand something. However, she fails to define the vague term "understanding". To understand actually means as much as "to take possession" (otherwise it wouldn't be so important).
Imre Kertesz.

That sheds a completely different light on the quote.
I want to understand totalitarianism.
I want to take possession of totalitarianism, I want to make it mine.

That impresses.
Not because I say so, but because Imre Kertesz, survivor of Auschwitz, says so.

There was only one detail left for me: looking up Kertesz's quote.
Contrary to the scientific way of working, I neglected to add a reference. For the same money, I could have just made up the quote and attributed it to Imre Kertesz to give it more weight. It's a trick that, knowing myself, wouldn't surprise me.
So I had to find the quote.
And the library was closed.
Maybe I could find it on the internet.
And then I stumbled upon the Noble lecture by Imre Kertesz.

"Here the notion that the world is an objective reality existing independently of us was an axiomatic philosophical truth. Whereas I, on a lovely spring day in 1955, suddenly came to the realization that there exists only one reality, and that is me, my own life, this fragile gift bestowed for an uncertain time, which had been seized, expropriated by alien forces, and circumscribed, marked up, branded – and which I had to take back from “History”, this dreadful Moloch, because it was mine and mine alone, and I had to manage it accordingly."
Collateral delight.
But it didn't get me any further.

I had to reread the book. Valaki más: A változás krónikája.
Google translate.
"Someone else, the chronicle of change."
Instant collateral delight.
What a lame translation is "I, the other"?
But the library was closed.

In the meantime, final exam with Miss Arendt (with special thanks to Samantha Rose Hill)

Write an essay on one of the following topics.
I definitely would pick six: "Explain why intellectuals can be attracted by a totalitarian ideology?"
Because they are intellectuals!
Sorry , I didn't notice (Use Milosz).

"A man may persuade himself, by the most logical reasoning, that he will greatly benefit his health by swallowing live frogs; and, thus rationally convinced, he may swallow a first frog, then the second; but at the third his stomach will revolt. In the same way, the growing influence of the doctrine on my way of thinking came up against the resistance of my whole nature."
Czeslaw Milosz, The Captive Mind.

And then I had my book.

Page  17
"Only with Moritz Schlick is it worth showing solidarity: he thought and was shot for that reason - a fitting fate for a philosopher"
Collateral delight.

Page 25
"I had never been a member of the opposition movement, because my dislike of movements was possibly even greater then my dislike of the system."
Collateral delight.

Page 95

10.
Discuss:
"The ideal subject of totalitarian rule is not the convinced Nazi or the convinced Communist, but people for whom the distinction between fact and fiction, true and false, no longer exist."
(Use Imre Kertesz)

 

Moritz Schlick

Collateral delight.
Daar word ik ongelooflijk blij van.
Ik verklaar mij nader.
Hannah Arendt is niet mijn filosofe.
Dat kan u nagaan, dit blog heeft een zoekfunctie.
Meestal laat ik een quote van Hannah Arendt aan mij voorbijgaan, soms niet.

Samantha Rose Hill schreef een boek over Hanna Arendt en citeert haar regelmatig.

Had ik daar niet ooit iets over geschreven?
Meestal gebruik ik de zoekfunctie niet - niets is meer belemmerend voor de creativiteit dan het besef dat je in herhaling valt -, soms wel.
Ja hoor.

"Hannah Arendt stelt dat al haar geschriften slechts één beweegreden hebben: iets te begrijpen. Ze verzuimt echter de vage term 'begrijpen' te definiëren. Begrijpen betekent eigenlijk zoveel als "in bezit nemen" (anders zou het niet zo belangrijk zijn)."
Imre Kertesz, "ik, de ander".

Er bekroop mij de onbeheersbare lust om dat te antwoorden aan Samantha Rose Hill, dus ging ik op zoek naar de Engelse bron van de quote.
Tevergeefs!
Enig onderzoek leerde mij dat "ik, de ander" in het origineel "Valaki más: A változás krónikája" luidde en dat het werk nog niet in het Engels vertaald was.
Wat een hiaat voor de Engelstalige Hanna Arendt liefhebbers.

"Hannah Arendt argues that all her writings only have one motive; to understand something. However, she fails to define the vague term "understanding". To understand actually means as much as "to take possession" (otherwise it wouldn't be so important).
Imre Kertesz.

Dat werpt een heel ander licht op de quote.
Ik wil het totalitarisme begrijpen.
I want to take possession of totalitarism.
I want to make it mine.

Dat maakt indruk.
Niet omdat ik het zeg, maar omdat Imre Kertesz, een overlever van Auschwitz, het zegt.

Er restte mij evenwel nog een detail: de quote van Kertesz opzoeken.
In tegenstelling tot de wetenschappelijke manier van werken verzuimde ik een referentie toe te voegen.
Voor hetzelfde geld had ik de quote gewoon verzonnen en toegeschreven aan Imre Kertesz om hem meer gewicht te geven (de quote voor alle duidelijkheid). Het is een truc die me, mezelf kennende, niet zou verbazen.
Dus moest ik de quote zien terug te vinden.
En de bibliotheek was gesloten.
Misschien vond ik hem wel elders op het internet terug.
En toen kwam ik al struinend bij de Nobelprijs lezing van Imre Kertesz  terecht.

"Here the notion that the world is an objective reality existing independently of us was an axiomatic philosophical truth. Whereas I, on a lovely spring day in 1955, suddenly came to the realization that there exists only one reality, and that is me, my own life, this fragile gift bestowed for an uncertain time, which had been seized, expropriated by alien forces, and circumscribed, marked up, branded – and which I had to take back from “History”, this dreadful Moloch, because it was mine and mine alone, and I had to manage it accordingly."

Colatteral delight.
Maar het bracht me wel geen stap verder.

Ik moest het boek herlezen. Valaki más: A változás krónikája.
Google translate.
Someone else, the chronicle of change.
Instant collateral delight.
Wat een lamlendige vertaling was dat "ik, de ander".
Maar de bib was dicht.


Eindexamen afleggen bij Miss Arendt dan maar (met dank aan Samantha Rose Hill).

Write an essay on one of the following topics.
Ik ga onmiddellijk voor zes: Explain why intellectuals can be attracted by a totalitarian ideology?
Because they are intellectuals!
(Use Milosz) had ik even over het hoofd (pun intended) gezien.

"A man may persuade himself, by the most logical reasoning, that he will greatly benefit his health by swallowing live frogs; and, thus rationally convinced, he may swallow a first frog, then the second; but at the third his stomach will revolt. In the same way, the growing influence of the doctrine on my way of thinking came up against the resistance of my whole nature."
Czeslaw Milosz, The captive mind.

En toen had ik mijn boek.

Bladzijde 17
"Alleen met Moritz Schlick is het de moeite waard solidair te zijn: hij heeft nagedacht en werd om die reden doodgeschoten - een passend lot voor een filosoof."
Colatteral delight.

Bladzijde 25
"Ik was nooit lid geweest van een oppositiebeweging, want mijn afkeer van bewegingen was zo mogelijk nog groter dan mijn afkeer van het systeem.

Bladzijde 95

10.
Discuss:
"The ideal subject of totalitarian rule is not the convinced Nazi or the convinced Communist, but people for whom the distinction between fact and fiction, true and false, no longer exist."
(Use Imre Kertesz)

 

Fernando Pessoa

 

I know not what tomorrow wil bring.
Fernando Pessoa.

Mooie laatste gedachte....

De griffioen

 I could tell you my adventures - beginning from this morning,' said Alice a little timidly: 'but it's no use going back to yesterday, because I was a different person then.'

'Explain all that,' said the Mock Turtle.

'No, no! The adventures first,' said the Gryphon in an impatient tone: 'explanations take such a dreadful time.'

Hoe vaker een tekst geciteerd wordt, hoe belangrijker hij geacht wordt.
Het tweede deel van bovenstaande tekst wordt omgekeerd evenredig vaak geciteerd in vergelijking met het eerste deel.
Heeft iemand daar een verklaring voor?

H.C. Andersen

Voorwoord.

Tweede zit, gelukkig is er tweede zit.
Eind vorige week en  begin deze week kwam er nogal wat kritiek op een gastcollege van Tom Van Grieken aan de K.U.L.

"Tom Van Grieken mocht gisteren aan de faculteit Sociale Wetenschappen van de KU Leuven komen spreken over de zin en onzin van een cordon sanitaire. Mede-organisator professor Steven Van Hecke verdedigt die keuze door te wijzen op 'academische vrijheid', ook voor mensen waar je het volstrekt mee oneens bent. Maar er zijn grenzen aan die vrijheid.
Normaal gezien houdt het argument van professor Van Hecke steek. We leven nu eenmaal in een democratische samenleving, waar ideeën horen te botsen om de zoektocht naar de waarheid te bevorderen. Alleen mogen we deze redenering niet in het absolute doortrekken.
...
De universiteit valt in deze ten prooi aan de tolerantie-paradox van Karl Popper. Die stelt dat een tolerante samenleving zelf niet verdraagzaam mag zijn tegenover intolerantie, omdat die anders het tolerante karakter verdringt."
Gert Aerssens in Veto

 Mensen met een mening over dat concrete voorval (over "een" concreet voorval), hebben de neiging om dat te veralgemenen, te abstraheren. Het zijn "sleutelmakers", hun ambitie is de creatie van een passe-partout: andere mensen moeten er ook zo over denken. De mening is geen mening meer, het is "kritiek".

"Omdat ik niet aanwezig was tijdens het college, en evenmin weet hoe de uiteenzetting van Van Grieken vooraf gekaderd of achteraf geanalyseerd werd, kan ik niet diep ingaan op dit individuele geval. Ik wil abstracter nadenken over de vraag of een universiteit ruimte moet kunnen bieden voor extremistische sprekers. Mits een kritische omkadering, denk ik van wel. Mijn uitgangspunt is in de eerste plaats dat de kritische confrontatie met extreme, controversiële, afwijkende en kwetsende ideeën een pedagogische waarde kan hebben. Je kan een fenomeen moeilijk bespreken of analyseren, als je studenten er niet mee in aanraking laat komen. Ik werk zelf soms rond hate speech, en dat veronderstelt dan dat je studenten confronteert met extremistische uitspraken. Je kan die parafraseren, maar je zou dus eveneens de extremisten zelf aan het woord kunnen laten. De Britse filosoof en econoom John Stuart Mill merkte al op dat voor een goed verweer tegen sommige ideeën, het soms nodig is de argumenten te horen uit de mond van diegene die ze aanhangt, en ze het overtuigendst kan brengen."
Koen Lemmens in Knack

Abstracties, het werkt doorgaans als een lap rode stof op een stier.

"Heel het vervolg van zijn op abstracties gebaseerde betoog blijft de concrete aanleiding uit de weg gaan maar hekelt wel de critici."
Vincent Scheltiens in Knack

Maar die lap rode stof is toch o zo verleidelijk....

"Maar John Stuart Mill dus en de beperkingen op de vrijemeningsuiting. Lemmens verwijst naar hoofdstuk 2 van het in 1859 gepubliceerde On Liberty. Lemmens kent zijn Mill. ‘We moeten al het spreken toelaten, zelfs valse stellingen en samenzweringstheorieën verdedigen, want het is enkel dan dat we een mogelijkheid hebben om kennis te verwerven’ (eigen vertaling). Waar knelt het schoentje?

Meningsverschil en discussie veronderstellen dat men een aantal minimale uitgangspunten en aannames over de wereld deelt."
Vincent Scheltiens in Knack

Daar wil ik dan over doorbomen, zelf mijn gedachten op papier zetten.
Helaas, ik kom meestal hopeloos te laat. In mijn hoofd raast eerst enkele dagen een orkaan. Als de wind weer is gaan liggen en ik de verspreidde fragmenten probeer te ordenen, dan is er alweer een nieuw onderwerp trending.

Boom.

Sören Kierkegaard schreef in zijn jonge jaren een weergaloos essay over Hans Christian Andersen. Een weergaloos essay omwille van het voorwoord. Een voorwoord dat hij beëindigde met een naschrift.

"Postscript for the readers who possibly could be harmed by reading the preface: they could skip over it, and if they skipped far enough so that they skipped over the essay as well, it is of no consequence."
Sören Kierkegaard in From the papers of one still living. (Die titel!)

Een weergaloos essay omwille van één zin.
Om maar te zeggen, Sören Kierkegaard is mijn type filosoof.
John Stuart Mill is dat voor alle duidelijkheid niet.
"Waarom niet?", vraagt u zich misschien af. Of is dat zomaar een mening?

"It is better to be a human being dissatisfied than a pig satisfied; better to be Socrates dissatisfied than a fool satisfied. And if the fool, or the pig, are of a different opinion, it is because they only know their own side of the question. The other party to the comparison knows both sides."
John Stuart Mill in Utilitarianism

John Stuart Mill maakt de verkeerde keuze.
Verticaal geklasseerd. Ander en beter!
De vraag stelt zich of het gerechtvaardigd is om John Stuart Mill "links" te laten liggen omwille van één enkele uitspraak?
Misschien moet ik wel verder lezen.
Misschien is hij wel geëvolueerd in zijn denken.
Of misschien, heel misschien, de kans is uiterst gering maar is niet onbestaande, vergis ik mij en kom ik tot andere inzichten als ik meer zou lezen van John Stuart Mill.
Per slot van rekening, als u het essay van Sören Kierkegaard er niet zelf op naleest, zou u ook niet tot de bevinding komen dat de voorgaande paragraaf in het essay ook wel best te pruimen valt.
(De analogie met "Kunnen we Tom Van Grieken laten spreken op de universiteit?" is geheel de uwe.)
Goed, maar anderzijds kunnen we ook niet blijven lezen natuurlijk. Dat zou zeg maar "tegennatuurlijk" zijn. Op een bepaald ogenblik is het tijd om de knoop door te hakken en te zeggen: "Sorry John, maar hier is echt geen tijd voor, er is echt wel wat beters te doen."
(De analogie met "Kunnen we Tom ...)
En daarmee is de discussie afgerond.
Tot er iemand oppert: "Tijd heb je niet, tijd moet je maken. Het is de hoogste tijd om tijd vrij te maken om John Stuart Mill te herlezen."
(De anal...)
Maar toen ging de discussie al over het onderwijs.

 

                                                                    The thinking tree in Puglia

Tweede zit.

Marc Elchardus gebruikt het concrete voorbeeld van Tom Van Grieken om een abstracte analyse te maken.
"Een klein deel van de bevolking eigent zich het recht toe schuld van onschuld, recht van onrecht te scheiden, en duldt daarbij geen tegenspraak.
...
Die geniale instelling (de democratie) wordt nu weer vervangen door een samenleving opgedeeld in rechtschapenen en verwerpelijken."
Marc Elchardus in De Morgen

"Dat kleine deel van de bevolking is werkelijk verwerpelijk", zou dat een gedachte zijn die bij hem opkomt en waar we hem op kunnen afrekenen?

Marc Elchardus eindigt zijn citaat met Albert Camus (één van mijn helden).

"We moeten ons Sisyphus voorstellen als een gelukkig mens."
"Gelukkig, tevreden, allemaal één pot nat.
We moeten helemaal niets.
En als we dan toch iets zouden moeten, dan is het onze helden afvallen", denkt de tevreden gek dan.

Fragmenten.

-Wel moeten lachen met "Meningsverschil en discussie veronderstellen ...".
Ik hoop Vincent ook.
- Veronderstellen is trouwens een vreemd woord. Nooit vermoed dat "als waar aannemen" en "zich inbeelden" (s'imaginer) synoniemen waren.
-Voor de liefhebbers: Popper is niet mijn type filosoof. Doe mij maar Wittgenstein.

Zarathustra

 

Wer in Blut und Sprüchen schreibt, der will nicht gelesen, sondern
auswendig gelernt werden.
Also sprach Zarathustra

Oké Boomer:

"Het debat moet gevoerd worden." Dat wordt aangehaald door zij die doorgaans hun mening al klaar hebben.

Het gesprek begint wanneer de deelnemers het debat hebben opgegeven.

"Boeken over scepticisme vind je in de afdeling kennisleer", maakte de professor me vriendelijk wegwijs in zijn bibliotheek.

Michael Persson

 
Twijfel is trending op twitter op dit ogenblik. Het onderwerp bedoel ik dan.
Toffe tekst.

 
Van roken krijg je kanker.
"Waarom krijgen juist mannen vaker kanker, terwijl vrouwen steeds vaker roken?", werpt de tabakslobby op.
"Vrouwen rookten nog niet zo lang als mannen en het duurt een tijdje voor je er kanker van krijgt."
Dat wordt naar voor geschoven als een "goed" antwoord om de discussie hier en nu te beëindigen.
Dat is problematisch.
"Rookten" is problematisch.
Het antwoord op de vraag van de tabakslobby luidde immers "Vrouwen roken nog niet zo lang als mannen en het duurt een tijdje voor je er kanker van krijgt."
Dat is problematisch.
Op dat moment was dat een gratuite uitspraak. Niemand wist namelijk dat de vrouwen die begonnen met roken ook daadwerkelijk kanker zouden krijgen. Tenzij je een glazen bol had.
"Vrouwen krijgen geen kanker van roken" kon de tabakslobby naar voor schuiven als een goed antwoord om de discussie voor eens en voor altijd te beslechten.
Ware het niet dat er onverlaten zouden zijn die de vraag "krijgen vrouwen kanker van roken?" herhaalden. 

Honderden , duizenden tweets over twijfel.
Doe mij toch maar Wittgenstein. 

De vraag van de idealist zou ongeveer als volgt zijn: "Met welk recht twijfel ik aan het bestaan van mijn handen? " (En daarop kan het antwoord niet zijn "Ik weet dat ze bestaan"). Wie deze vraag echter stelt, die overziet dat de twijfel over een bestaan alleen in een taalspel werkt. Dat men eerst de vraag moet stellen: Hoe ziet zo een twijfel er uit? en het niet zonder meer begrijpen.

24. Die Frage des Idealisten wäre etwa so: »Mit welchem Recht zweifle ich nicht an der Existenz meiner Hände?« (Und darauf kann die Antwort nicht sein: »Ich weiß, daß sie existieren.«) Wer aber so fragt, der übersieht, daß der Zweifel an einer Existenz nur in einem Sprachspiel wirkt. Daß man also erst fragen müsse: Wie sähe so ein Zweifel aus? und es nicht so ohne weiteres versteht.

 

Eerst likken voor het blijft kleven!

Hoe ziet zo een twijfel er uit? Wat is twijfel?
En dan praten we verder.

Nog een tip.
Vandaag ook in de krant: socioloog met filosofische aspiraties Marc Elchardus.
"Ik heb trouwens een voorstel voor de mensen die menen dat we niet mogen steunen op gedeelde betekenissen. Leg bij je volgende artikel elk gebruikt begrip afdoende uit. Expliciteer dan de precieze betekenis van elk woord dat je in die uitleg hebt gebruikt, en daarna dan weer de woorden die je daartoe inzet, enzovoort. Probeer het even, maar stop na een paar uur, anders maak je nooit nog een artikel af."


De tip?

Niet bang zijn om nooit nog een artikel af te ma

Stijn Bruers

 
Schaft in de werfkeet.
"Ik heb zo slecht geslapen vannacht. Ik denk dat er een slechte geest, een slechte djinn, ken jij dat Johan, in mijn huis zit."
"Een djinn?"
"Ja, ik was aan het slapen en die sjot mij gewoon keihard in mijn rug."
Ik glimlach.
"Ja, echt waar hé. En dat is nog al geweest hé, die sjot mij gewoon wakker. Ik zeg allé, wat is dat nu?"
"Sorry hoor, maar ik geloof daar echt niet in", antwoord ik.
"En jij, geloof jij in slechte geesten?", vraag ik aan zijn collega.
Hij heeft vijftien jaar in West-Vlaanderen gewoond en heeft daar de taal geleerd. Hij heeft dus een zeer sterk West-Vlaams accent.
Hij haalt zijn schouders op.
"Soms wel, soms niet", zegt hij.
"Ach zo, en wanneer dan wel", vraag ik.
Hij kijkt me een ogenblik verbaasd aan en gesticuleert dan met zijn hand.
"A, als ter één is hee."

Daar moest ik aan denken toen ik de blogpost "kennis van drogredenen maakt je nog geen kritisch denker" las.
"Kritisch denken is moeilijk. En het leren is misschien nog moeilijker. Er is zelfs een beetje anekdotisch bewijs dat het aanleren van drogredenen en logische denkfouten averechts kan werken. Mensen leren dan vooral de denkfouten van de tegenpartij op te sporen, waardoor ze een groter risico lopen om nog sterker te geloven in hun eigen gelijk. Ze riskeren daarbij een denkfout te maken: als een conclusie gebaseerd is op een drogreden, dan is de conclusie fout. Dus als de tegenpartij een denkfout maakt, dan is diens standpunt fout. Dit is een denkfout, want het is natuurlijk mogelijk dat een conclusie wel juist is in de zin dat er wel geldige argumenten voor zijn, maar dat iemand gewoon slechte argumenten geeft voor die juiste conclusie."
Soms is een drogreden blijkbaar gewoon een geldig argument.
Dat wist ik al, ik had het gelezen bij een autoriteit.

Wanneer is een drogreden een geldig argument?
"A, als ter één is hee."

Voor Stijn Bruers.
Om de slapeloze nachten te verlichten. Of te veroorzaken, dat kan ook.

Guido Vanheeswijck

 

“We zijn duidelijk in alles op zoek naar nieuwe verhoudingen”

“Onderbreek me maar”, verontschuldigt Guido Vanheeswijck (UAntwerpen) zich meermaals tijdens het lange gesprek waarin hij onstuitbaar spreekt over zijn grote passie: de wijsbegeerte. Zijn nakende emeritaat betekent geenszins een afscheid van het vak dat hij beschouwt als een roeping en als een ernstige aangelegenheid die niet in spielerei mag verzanden: “Als filosofie niet gaat over de existentiële vragen van mensen, stop er dan mee”, vertelt hij in Tertio nr. 1159 van 27/4/’22.

“In mijn eerste jaar Germaanse filologie zei onze prof wijsbegeerte: ‘Filosofie gaat maar over één ding: worden of zijn. Over worden hoef je niet na te denken, want je ziet dat alles verandert en vergaat. Maar is er ook zijn? Is er iets onveranderlijks te midden van verandering? Jullie zijn nog te jong om dat te verstaan’. Ik dacht: dat versta ik wel”, vertelt Guido Vanheeswijck. “Mensen gaan dood, wat blijft van hen over? Die filosofische gevoeligheid is geleidelijk gegroeid, ook via de literatuur waarmee ik in mijn opleiding kennismaakte. Eens je die gevoeligheid hebt, geraak je die nooit meer kwijt. Het is hoe je in elkaar zit. Ik heb het grote geluk gehad dat ik daar uiteindelijk mijn werk van kon maken.”

U verbindt filosofische verwondering met ergernis over aspecten van de cultuur. Is loutere verwondering voor u te vrijblijvend? Moet filosofie relevant zijn?

“Filosofie mag geen spielerei zijn. Ze behandelt de grote vragen van het leven: wie zijn wij, wat is onze plaats in deze wereld, is er meer dan wat zich zichtbaar afspeelt in onze werkelijkheid? Max Wildiers noemde dat de metafysische triniteit van mens-wereld-God. Daar zijn veel varianten op, maar uiteindelijk komt het altijd neer op die vragen. Filosofie moet inzet hebben. Als ze niet gaat over het concrete leven, over de existentiële vragen – geluk, waarheid, een zinvol leven –, stop er dan mee. Natuurlijk moet je helder redeneren, dat is wat filosofie bij uitstek is, en dat vraagt een stuk techniciteit die je aangeleerd moet krijgen en waarin je je moet bekwamen. Maar de redenering is het hulpmiddel om naar iets te gaan dat zich aan die redenering onttrekt en haar overstijgt. Sommige filosofen drukken zich zo hermetisch uit dat ik me bij het lezen van hun teksten na een tijd afvraag of dat echt nodig is. Je hebt grote filosofen die glashelder zijn en toch niet oppervlakkig. Ik zie tussen helderheid en diepgang geen tegenstelling.”

 https://www.tertio.be/magazines/nummer-1159/we-zijn-duidelijk-alles-op-zoek-naar-nieuwe-verhoudingen

 

Ze denken.
Ze blijven de essentie zien.
Denken ze.

 

 

 Tekening is geheel toevallig van Sören Kierkegaard, de filosoof die zijn leven wijdde aan de spielerei.
http://wayback-01.kb.dk/wayback/20100504133328/http://www2.kb.dk/elib/mss/skatte/mss/kierkegaardarkiv_d_1.htm

 But to shorten the night's sleep and buy the day's hours and not spare oneself, and then to understand that it is all a jest: yes, that is earnestness.
Kierkegaard, Concluding unscientific postscript (Die titel !)