The wrestler

 

Sometimes I wonder to what extent an author struggles with his text.
Does he start from doubt, or does he have everything neatly arranged when he begins writing? 
Does he know in advance where his path will lead him, or not? 
Does he know where he will land?

"Wittgenstein, as I have argued, thinks that the skeptic’s doubt is incoherent and therefore nonsense. He held this position already in the Tractatus (see TLP 6.51) and his later writings are all in continuity with it", I read in the new publication of Andrea Kern.

6.51 
Scepticism is not irrefutable, but palpably senseless, if it would doubt where a question cannot be asked.
For doubt can only exist where there is a question; a question only where there is an answer, and this only where something can be said.

I will not comment on the arguments Andrea Kern puts forward to arrive at her thesis, but there already seems to me to be a difference between that thesis and the bare quote from Wittgenstein.

6.51
Skeptizismus ist n i c h t unwiderleglich, sondern oenbar unsinnig, wenn er bezweifeln will, wo nicht gefragt werden kann. Denn Zweifel kann nur bestehen, wo eine Frage besteht; eine Frage nur, wo eine Antwort besteht, und diese nur, wo etwas g e s a g t werden ka n n

Skeptical doubt (is doubt not by definition skeptical?) or skepticism is nonsense WHEN it were to doubt where no question can be asked.

Incidentally, in Wittgenstein's entire oeuvre, that is the only time he uses the word "Skeptizismus".
It is a bit petty of me to bring that up in this context.
Is "skeptical"  not by definition "doubt"? 
And "doubt" is certainly a thing with Wittgenstein. 
But nevertheless, I would like to persist in my pettiness for a little while longer. 
In Wittgenstein's "Nachlass," there are two more references to skepticism, and I find it regrettable that these are not mentioned in a booklet titled "Wittgenstein and Skepticism."

"The game doesn't begin with doubt about whether someone has a toothache, because that wouldn't correspond—so to speak—to the biological function of play in our lives. Its simplest, most primitive form is a reaction to the other person's cries of distress and gestures, a reaction of pity, or something similar. We comfort, we want to help. One might think: because doubt is a refinement, in a certain sense an improvement, of the game, then it would probably be most appropriate to begin with doubt. (Similarly, just as one might think that because it is often good for a judgment to be reasoned, so too would the chain of reasons have to continue infinitely for the perfect justification of a judgment.) Let us imagine doubt and conviction expressed not through language, but merely through actions, gestures, and facial expressions. This might be the case with very primitive humans or animals. Let us imagine, for example, a mother whose child is crying and holding its cheek. One type of reaction to this is that the mother tries to comfort the child and cares for it in some way. There is nothing here that would suggest any doubt as to whether the child is actually in pain. Another case would be this: the reaction to the child's cry is usually the one just described, but under certain circumstances, the mother behaves skeptically. She might shake her head suspiciously, interrupt comforting and caring for the child, and even occasionally be unwilling and indifferent, expressing unwillingness and indifference. Now, let us imagine the mother who is skeptical from the outset: when the child cries, she shrugs her shoulders and shakes her head; perhaps sometimes she looks at it searchingly, examining it; in exceptional cases, she makes hesitant, Even vague attempts to comfort or care for it. – If we saw such behavior, we certainly wouldn't call it skepticism; it would (only) seem strange and foolish to us. “The game cannot begin with doubt” means: we wouldn't call it ‘doubt’ if the game began with it."

MS 119, 111-115
Das Spiel beginnt nicht mit dem Zweifel, ob  Einer Zahnweh hat, denn das entspräche – sozusagen – nicht der biologischen Funktion,des Spiels in unserm Leben. Seine einfachste || primitivste Form ist eine Reaktion auf die Klagelaute & Gebärden des Anderen, eine Reaktion des Mitleids, oder dergleichen. Wir trösten, wollen helfen. Man kann denken, || : weil der Zweifel eine Verfeinerung, in gewissem Sinne, Verbesserung des Spiels ist, so wäre es wohl das allerrichtigste, mit dem Zweifel gleich anzufangen. (Ähnlich wie man denkt, weil es oft gut ist, wenn ein Urteil begründet ist, so müßte zur vollkommenen Rechtfertigung eines Urteils die Kette der Gründe in's Unendliche weitergehen.)
      Denken wir uns den Zweifel & die Überzeugung nicht durch eine Sprache, sondern bloß durch Handlungen, & Gebärden, Mienen, ausgedrückt. So könnte es etwa bei sehr primitiven Menschen, oder bei Tieren sein. Denken wir also eine Mutter, deren Kind schreit & sich dabei die Wange hält. Eine Art der Reaktion hierauf ist (also) die, daß die Mutter das Kind zu trösten trachtet & es, auf irgend eine Art & Weise, pflegt. Hier ist nichts was dem Zweifel daran entspricht, ob das Kind wirklich Schmerzen habe. Ein anderer Fall wäre (nun) der: die Reaktion auf die Klage des Kindes ist für gewöhnlich die eben geschilderte || beschriebene, unter gewissen Umständen aber ist || verhält sich die Mutter skeptisch. Sie schüttelt dann etwa mißtrauisch den Kopf, unterbricht das Trösten & Pflegen des Kindes, ja ist sogar || gelegentlich unwillig & teilnahmslos || ja gibt Äußerungen des Unwillens & der Teilnahmslosigkeit || äußert Unwillen & Teilnahmslosigkeit. Nun aber denken wir uns die Mutter, die von vornherein skeptisch ist: Wenn das Kind schreit, zuckt sie die Achseln & schüttelt den Kopf; eventuell || manchmal sieht sie es forschend || prüfend an,  untersucht es; in Ausnahmsfällen || ausnahmsweise macht sie zögernde || auch vage Versuche es zu trösten  || & zu pflegen. || des Tröstens oder Pflegens.– Sähen wir ein solches Verhalten, so würden wir es durchaus nicht das der Skepsis nennen, es würde uns (nur) seltsam & närrisch anmuten. “Das Spiel kann nicht mit dem Zweifel anfangen” heißt: wir würden es nicht ‘Zweifel’ nennen, wenn das Spiel damit anfinge. 

Where does the game begin, Andrea?
A consolation for Andrea:

But is it a sufficient answer to the speeches of the idealists, or the realists || skepticism of the idealists, or the assurances of the realists || to what the idealists (or realists) tell us: || : “There are physical objects” is nonsense? For them, it is not nonsense. One could say || One could answer them || But an answer would be: this assertion, or its opposite, is a misguided attempt to express (something) that cannot be expressed in that way. And that it misguides can be shown; but that doesn't settle their matter. One must | come to the realization that what presents itself to us as the first expression of a difficulty or its answer may still be a completely false || not at all its correct expression. Just as he who rightly criticizes a picture where there is nothing to criticize, and an investigation is necessary to find the correct expression of the criticism, || and an investigation is needed to find the correct point of attack of the criticism. || Rightly criticizing someone, one will often first apply the criticism where it doesn't belong, and an investigation is needed to find the correct point of attack. However, we encounter such misguided attempts at every turn.

MS 172 12-13 
Ist es aber eine genügende Antwort auf die  Reden der Idealisten, oder der Realisten || Skepsis der Idealisten, oder die Versicherungen der Realisten || auf das was uns die Idealisten(, oder Realisten) sagen; || : “Es gibt physikalische Gegenstände” ist Unsinn? Für sie ist es doch nicht Unsinn. Es wäre zu sagen || Man könnte ihnen antworten || Eine Antwort wäre aber: diese Behauptung, oder ihr Gegenteil, sei fehlgegangener Versuch, (das || etwas) auszudrücken, was so nicht auszudrücken ist. Und daß er fehlgeht läßt sich zeigen; damit ist aber ihre Sache noch nicht erledigt. Man muß | eben zur Einsicht kommen, daß das was sich uns als erster Ausdruck einer Schwierigkeit oder ihrer Beantwortung anbietet noch ein ganz falscher || gar nicht ihr richtiger Ausdruck sein mag. So wie der welcher ein Bild mit Recht tadelttadeln wird wo nicht zu tadeln ist &  eine Untersuchung nötig ist den richtigen Ausdruck des Tadels zu finden. || & es einer Untersuchung bedarf, den richtigen Angriffspunkt des Tadels zu finden. || mit Recht tadelt, zuerst oft da den Tadel anbringen wird, wo er nicht hingehört, & es eine Untersuchung braucht um den richtigen Angriffspunkt des Tadels zu finden.
 Solchen verunglückten Versuchen begegnen wir aber auf Schritt & Tritt.

 

P.S. I did not know that both "the knower" and "the doubter" are female.

 

De worstelaar

 

Soms vraag ik me af in hoeverre een auteur soms worstelt met zijn tekst.
Vertrekt hij vanuit een twijfel of heeft hij alles netjes op een rij als hij aan de tekst begint?
Weet hij bij voorbaat waar zijn weg hem naartoe zal leiden of niet? Weet hij waar hij zal landen?

"Wittgenstein, as I have argued, thinks that the skeptic’s doubt is incoherent and therefore nonsense. He held this position already in the Tractatus (see TLP 6.51) and his later writings are all in continuity with it", lees ik in de nieuwe publicatie van Andrea Kern.

6.51 
Scepticism is not irrefutable, but palpably senseless, if it would doubt where a question cannot be asked.
For doubt can only exist where there is a question; a question only where there is an answer, and this only where something can be said.

Ik spreek mij niet uit over de argumenten die Andrea Kern aanbrengt om tot haar stelling te komen, maar mij lijkt er alvast een verschil tussen die stelling en het naakte citaat van Wittgenstein.

6.51
Skeptizismus ist n i c h t unwiderleglich, sondern oenbar unsinnig, wenn er bezweifeln will, wo nicht gefragt werden kann. Denn Zweifel kann nur bestehen, wo eine Frage besteht; eine Frage nur, wo eine Antwort besteht, und diese nur, wo etwas g e s a g t werden ka n n

Sceptische twijfel (is twijfel niet per definitie sceptisch?) of sceptiscisme is nonsens ALS het zou betwijfelen waar geen vraag gesteld kan worden.

In heel het oeuvre van Wittgestein is dat trouwens de enige keer dat hij het woord "Skeptizismus" gebruikt.
Het is een beetje flauw van mij om dat in deze context aan te halen.
Is "sceptisch" niet per definitie "twijfel"? 
En "twijfel" is wel degelijk een dingetje bij Wittgenstein.
Maar desalniettemin zou ik graag nog even in de boosheid volharden.
In de "Nachlass" van Wittgenstein zitten nog twee verwijzingen naar scepsis en ik vind het doodzonde dat deze niet vermeld worden in een boekje met de titel "Wittgenstein en scepticisme".

 Het spel begint niet met twijfel over de vraag of iemand kiespijn heeft, want dat zou – om het zo maar te zeggen – niet overeenkomen met de biologische functie van spelen in ons leven. De meest eenvoudige, primitieve vorm is een reactie op de noodkreten en gebaren van de ander, een reactie van medelijden, of iets dergelijks. We troosten, we willen helpen. Je zou kunnen denken: omdat twijfel een verfijning, in zekere zin een verbetering, van het spel is, zou het waarschijnlijk het meest gepast zijn om met twijfel te beginnen. (Net zoals je zou kunnen denken dat, omdat het vaak goed is dat een oordeel beredeneerd is, de keten van redenen oneindig zou moeten doorgaan voor een perfecte rechtvaardiging van een oordeel.) Laten we ons eens voorstellen dat twijfel en overtuiging niet via taal worden uitgedrukt, maar louter via handelingen, gebaren en gezichtsuitdrukkingen. Dit zou het geval kunnen zijn bij zeer primitieve mensen of dieren. Stel je bijvoorbeeld een moeder voor wiens kind huilt en zijn wang vasthoudt. Een mogelijke reactie hierop is dat de moeder probeert het kind te troosten en er op een of andere manier voor te zorgen. Er is hier niets dat twijfel zou kunnen oproepen over de vraag of het kind daadwerkelijk pijn heeft. Een ander voorbeeld is dit: de reactie op het huilen van het kind is meestal zoals zojuist beschreven, maar onder bepaalde omstandigheden gedraagt ​​de moeder zich sceptisch. Ze schudt misschien achterdochtig haar hoofd, onderbreekt het troosten en verzorgen van het kind en is zelfs af en toe onwillig en onverschillig, waarbij ze onwil en onverschilligheid uitdrukt. Stel je nu eens een moeder voor die vanaf het begin sceptisch is: als het kind huilt, haalt ze haar schouders op en schudt ze haar hoofd; misschien kijkt ze het soms onderzoekend aan, bestudeert ze het; in uitzonderlijke gevallen doet ze aarzelende, zelfs vage pogingen om het te troosten of te verzorgen. – Als we zulk gedrag zouden zien, zouden we het zeker geen scepsis noemen; het zou ons (alleen) vreemd en dwaas lijken. "Het spel kan niet beginnen met twijfel" betekent: we zouden het geen 'twijfel' noemen als het spel ermee zou beginnen.

MS 119, 111-115
Das Spiel beginnt nicht mit dem Zweifel, ob  Einer Zahnweh hat, denn das entspräche – sozusagen – nicht der biologischen Funktion,des Spiels in unserm Leben. Seine einfachste || primitivste Form ist eine Reaktion auf die Klagelaute & Gebärden des Anderen, eine Reaktion des Mitleids, oder dergleichen. Wir trösten, wollen helfen. Man kann denken, || : weil der Zweifel eine Verfeinerung, in gewissem Sinne, Verbesserung des Spiels ist, so wäre es wohl das allerrichtigste, mit dem Zweifel gleich anzufangen. (Ähnlich wie man denkt, weil es oft gut ist, wenn ein Urteil begründet ist, so müßte zur vollkommenen Rechtfertigung eines Urteils die Kette der Gründe in's Unendliche weitergehen.)
      Denken wir uns den Zweifel & die Überzeugung nicht durch eine Sprache, sondern bloß durch Handlungen, & Gebärden, Mienen, ausgedrückt. So könnte es etwa bei sehr primitiven Menschen, oder bei Tieren sein. Denken wir also eine Mutter, deren Kind schreit & sich dabei die Wange hält. Eine Art der Reaktion hierauf ist (also) die, daß die Mutter das Kind zu trösten trachtet & es, auf irgend eine Art & Weise, pflegt. Hier ist nichts was dem Zweifel daran entspricht, ob das Kind wirklich Schmerzen habe. Ein anderer Fall wäre (nun) der: die Reaktion auf die Klage des Kindes ist für gewöhnlich die eben geschilderte || beschriebene, unter gewissen Umständen aber ist || verhält sich die Mutter skeptisch. Sie schüttelt dann etwa mißtrauisch den Kopf, unterbricht das Trösten & Pflegen des Kindes, ja ist sogar || gelegentlich unwillig & teilnahmslos || ja gibt Äußerungen des Unwillens & der Teilnahmslosigkeit || äußert Unwillen & Teilnahmslosigkeit. Nun aber denken wir uns die Mutter, die von vornherein skeptisch ist: Wenn das Kind schreit, zuckt sie die Achseln & schüttelt den Kopf; eventuell || manchmal sieht sie es forschend || prüfend an,  untersucht es; in Ausnahmsfällen || ausnahmsweise macht sie zögernde || auch vage Versuche es zu trösten  || & zu pflegen. || des Tröstens oder Pflegens.– Sähen wir ein solches Verhalten, so würden wir es durchaus nicht das der Skepsis nennen, es würde uns (nur) seltsam & närrisch anmuten. “Das Spiel kann nicht mit dem Zweifel anfangen” heißt: wir würden es nicht ‘Zweifel’ nennen, wenn das Spiel damit anfinge. 

Waar begint het spel Andrea?
Een troost voor Andrea:

Maar is dat een afdoende antwoord op de toespraken van de idealisten, of de scepsis van de idealisten, of de geruststellingen van de realisten, op wat de idealisten (of realisten) ons vertellen: "Er bestaan ​​fysieke objecten", is onzin? Voor hen is het geen onzin. Men zou kunnen zeggen: men zou hen kunnen antwoorden: maar een antwoord zou zijn: deze bewering, of het tegendeel ervan, is een misleidende poging om iets uit te drukken dat niet op die manier kan worden uitgedrukt. En dat het misleidend is, kan worden aangetoond; maar dat lost hun probleem niet op. Men moet beseffen dat wat zich aan ons voordoet als de eerste uiting van een probleem of het antwoord daarop, nog steeds volkomen onjuist kan zijn, en helemaal niet de juiste uitdrukking. Net zoals iemand die terecht kritiek levert op een schilderij waar niets te bekritiseren valt, en een onderzoek nodig is om de juiste uitdrukking van de kritiek te vinden, en een onderzoek nodig is om het juiste aanvalspunt van de kritiek te vinden. Wanneer je iemand terecht bekritiseert, richt je je kritiek vaak eerst op iets wat niet thuishoort. Een onderzoek is nodig om het juiste aanvalspunt te vinden. 
Maar we stuiten voortdurend op dergelijke misplaatste pogingen.

MS 172 12-13 
Ist es aber eine genügende Antwort auf die  Reden der Idealisten, oder der Realisten || Skepsis der Idealisten, oder die Versicherungen der Realisten || auf das was uns die Idealisten(, oder Realisten) sagen; || : “Es gibt physikalische Gegenstände” ist Unsinn? Für sie ist es doch nicht Unsinn. Es wäre zu sagen || Man könnte ihnen antworten || Eine Antwort wäre aber: diese Behauptung, oder ihr Gegenteil, sei fehlgegangener Versuch, (das || etwas) auszudrücken, was so nicht auszudrücken ist. Und daß er fehlgeht läßt sich zeigen; damit ist aber ihre Sache noch nicht erledigt. Man muß | eben zur Einsicht kommen, daß das was sich uns als erster Ausdruck einer Schwierigkeit oder ihrer Beantwortung anbietet noch ein ganz falscher || gar nicht ihr richtiger Ausdruck sein mag. So wie der welcher ein Bild mit Recht tadelttadeln wird wo nicht zu tadeln ist &  eine Untersuchung nötig ist den richtigen Ausdruck des Tadels zu finden. || & es einer Untersuchung bedarf, den richtigen Angriffspunkt des Tadels zu finden. || mit Recht tadelt, zuerst oft da den Tadel anbringen wird, wo er nicht hingehört, & es eine Untersuchung braucht um den richtigen Angriffspunkt des Tadels zu finden.
 Solchen verunglückten Versuchen begegnen wir aber auf Schritt & Tritt.

P.S.
Ik wist niet dat zowel "the knower" als "the doubter" vrouwelijk waren.

Zij

  

Zee

Ik wil nog wel een tijdje
zei hij.
Ze glimlachte.
Een zee van tijd
zei zij.
Dat heb ik toch weer maar mooi gehad,
die glimlach,
dacht hij,
en zei

en zij
en zij

 

Beeld:
"De zee, die grote beeldhouwer"
Jean-Michel Folon

De twijfelaar

 
De twijfelaar.

Het bed geeft rust.

Ooit
was het bed een kersenbloesem.
Een bloei van nauwelijks een week,
om dan plaats te maken voor
de kers,
de pit,
de kerselaar,
het bed.

Nooit
ben ik zekerder
van wat ik wil
dan in die twijfelaar.
Omdat allicht
de bloesem
nog in dat bed ligt.

Karl Popper

 
Ik lees graag teksten met een filosofische inslag.
Die teksten zijn onder te verdelen in twee categorieën.
Er zijn teksten die filosofen citeren die niet mijn voorkeur wegdragen en teksten die filosofen citeren die wel mijn voorkeur wegdragen maar die onnauwkeurig, onvolledig, irrelevant geciteerd worden. Kortom, uit het aangehaalde citaat blijkt dat ze de filosoof in kwestie helemaal niet begrepen hebben.

Zo las ik een column van Rik Torfs waarin hij het had over de tolerantie paradox van Karl Popper.

Terwijl Karl Popper het verbod als een allerlaatste redmiddel beschouwde, enkel aanvaardbaar als een discussie aan de hand van rationele argumenten door de ‘intoleranten’ wordt afgewezen, geldt vandaag de tegenovergestelde volgorde. De ‘intoleranten’ mogen vooral niet aan een rationele discussie deelnemen. Ze worden vooraf uitgesloten, want dat hun argumenten geen hout snijden, is een onwankelbaar axioma. Een gevaarlijke evolutie, samen te vatten in één zin: terwijl Popper intoleranten uitsloot als ze een rationele discussie weigerden, worden ze vandaag uitgesloten voordat die discussie kan beginnen. ‘Want met dat soort mensen kan men toch niet discussiëren.’
Rik Torfs.

Rik Torfs heeft een punt. 
In de afbeelding wordt Karl Popper onzorgvuldig geciteerd.

"Less well known is the paradox of tolerance: unlimited tolerance must lead to the disappearance of tolerance. If we extend unlimited tolerance even to those who are intolerant, if we are not prepared to defend a tolerant society against the onslaught of the intolerant, then the tolerant will be destroyed, and tolerance with them.—In this formulation, I do not imply, for instance, that we should always suppress the
utterance of intolerant philosophies; as long as we can counter them by rational argument and keep them in check by public opinion, suppression would certainly be most unwise. But we should claim the right to suppress them if necessary even by force; for it may easily turn out that they are not prepared to meet us on the level of rational argument, but begin by denouncing all argument; they may forbid their followers to listen to rational argument, because it is deceptive, and teach them to answer arguments by the use of their fists or pistols. We should therefore claim, in the name of tolerance, the right not to tolerate the intolerant. We should claim that any movement preaching intolerance places itself outside the law, and we should consider incitement to intolerance and persecution as criminal, in the same way as we should consider incitement to murder, or to kidnapping, or to the revival of the slave trade, as criminal."
Karl Popper

Dat gaat echter voorbij aan een niet onbelangrijk detail: Karl Popper is niet de filosoof die mijn voorkeur wegdraagt. 

terwijl Popper intoleranten uitsloot als ze een rationele discussie weigerden, worden ze vandaag uitgesloten voordat die discussie kan beginnen.
terwijl Popper intoleranten uitsloot als ze een rationele discussie weigerden, worden ze vandaag uitgesloten voordat die discussie kan beginnen.
terwijl Popper intoleranten uitsloot als ze een rationele discussie weigerden, worden ze vandaag uitgesloten voordat die discussie kan beginnen.

De "intoleranten die de rationele discussie weigeren" betekent niet dat ze de rationele discussie niet willen beginnen.
De "intoleranten die de rationele discussie weigeren" betekent dat ze weigeren zich neer te leggen bij de rationele argumenten van de toleranten.

Hoe komt dat zo?
Hebben de intoleranten een defect tolerantie-gen?
Of zijn de intoleranten (tijdelijk) besmet met het intolerantie-virus?
Over het "Hoe komt dat zo?" is er nog geen eensgezindheid onder de toleranten. Dat is een rationele discussie die nog wel een tijdje kan aanmodderen.

 

 

Wittgenstein dan maar als toevluchtsoord: my kind of philosopher.
Een onderwerp dat mij mateloos fascineert dan nog.
Was Wittgenstein een vermaledijde relativist?

Op pagina 30 wordt Wittgenstein geciteerd:
"If I were to see the standard meter in Paris, but were not acquainted with the institution of measuring and its connection with the standard meter - could I say, that I was acquainted with the concept of the standard meter?"

Ik denk dat er in het relevante citaat van Wittgenstein over de standaard meter een beter antwoord te vinden is dan in het hele boekje. 

"Wat betekent het dan om van de elementen te zeggen dat we ze noch zijn noch niet-zijn kunnen toeschrijven? – Men zou kunnen zeggen: als alles wat we 'zijn' en 'niet-zijn' noemen, besloten ligt in het bestaan ​​en niet-bestaan ​​van verbanden tussen de elementen, dan heeft het geen zin om te spreken van het zijn (niet-zijn) van een element; net zoals, als alles wat we 'vernietigen' noemen, besloten ligt in de scheiding van elementen, het geen zin heeft om te spreken van de vernietiging van een element. Maar men zou kunnen zeggen: men kan een element geen zijn toeschrijven, want als het er niet was, zou men het niet eens kunnen benoemen en er dus helemaal niets over kunnen zeggen. – Laten we een analoog geval bekijken! Van één ding kan men niet zeggen dat het 1 meter lang is, noch dat het niet 1 meter lang is, en dat is de oorspronkelijke meter in Parijs."

 Was heißt es nun, von den Elementen zu sagen, daß wir ihnen weder Sein noch Nichtsein beilegen können? – Man könnte sagen: Wenn alles, was wir “Sein” und “Nichtsein” nennen, im Bestehen und Nichtbestehen von Verbindungen zwischen den Elementen liegt, dann hat es keinen Sinn vom Sein (Nichtsein) eines Elements zu sprechen; sowie, wenn alles, was wir “zerstören” nennen, in der Trennung von Elementen liegt, es keinen Sinn hat, vom Zerstören eines Elements zu reden.
     Aber man möchte sagen: man kann dem Element nicht Sein beilegen, denn wäre es nicht, so könnte man es auch nicht einmal nennen und also garnichts von ihm aussagen. – Betrachten wir doch einen analogen Fall! Man kann von einem Ding nicht aussagen, es sei  1 m lang, noch, es sei nicht 1 m lang, und das ist das Urmeter in Paris

 

De genezene

 

 

"Goh, ik kan er mee leven", zei de patiënt tegen de arts die hem zijn palliatieve status had meegedeeld. 

Geert Noels

 Een bisnummer over de academische vrijheid.

De "opiniemaker" is volgens mijn inmiddels roemruchtige Van Dale editie 1984 : iemand die, verbonden aan een van de massamedia, het publiek van informatie voorziet.

Het is dus niet iemand die het publiek van een opinie voorziet.
Graag neem ik opnieuw de zaak Nathan Cofnas als referentie.

Op X stelde iemand de vraag aan ex-rector Rik Torfs of  hij onder andere dergelijk onderzoek zou toelaten aan de universiteit.
Zijn antwoord luidde: "Uiteraard zou ik wetenschappelijk onderzoek in die drie domeinen toelaten. Daar hoef ik geen seconde over na te denken. Wat telt, is de inhoudelijke kwaliteit van het geleverde werk."

Dat is interessante informatie. Het is geen opinie over de standpunten van Nathan Cofnas.
De informatie is dat alles aan de universiteit kan onderzocht worden.
De informatie is dat de "inhoudelijke kwaliteit van het geleverde werk" zich zal openbaren. Van een devaluatie van het begrip "openbaring" gesproken.

Er is evenwel een alternatief.
Het alternatief is dat er over de inhoudelijke kwaliteit van het geleverde werk een onderzoek kan verricht worden. Aan de universiteit, dat spreekt.
De universiteit reduceren tot een stilstaande praatbarak waarin niemand meer de verantwoordelijkheid op zich durft nemen om de keuze te maken tussen "wat kan onderzocht worden" en "wat zal onderzocht worden."

Ook op X stelde Geert Noels: "Als universiteiten bewakers van juiste gedachten worden, verliezen ze de kracht om nieuwe ideeën voort te brengen."
Dat is geen opinie over de standpunten van Nathan Cofnas.
Dat is informatie over een economische realiteit: de universiteit als een onuitputtelijke bron van middelen om om het even wat te onderzoeken.

Nathan Cofnas

 

Ik ben gek op onmogelijke combinaties van woorden.
"Academische vrijheid", om een voorbeeld te geven.
Het roept bij mij altijd de herinnering op aan een catamaran met de naam "double trouble" die ik ooit zag zeilen.

Nathan Cofnas stond de afgelopen dagen in het middelpunt van de belangstelling omwille van zijn stelling "IQ hangt samen met ras".
Studenten protesteerden tegen de aanstelling omdat de uitspraak in strijd zou zijn met de deontologische regels van de universiteit.
Een aantal confraters kwamen in naam van het "academische" tegen zijn aanstelling in het verzet. De verkondigde theorie zou indruisen tegen de wetenschappelijke regels.
Zij werden op hun beurt in naam van de "vrijheid" terechtgewezen: "De essentie in deze zaak is de vrijheid van meningsuiting."
Daar valt weinig op af te dingen.
Behalve dan misschien die reductie tot "mening".
Want, om het met de woorden van de onderzoeker Nathan Cofnas zelf te zeggen: "Voor mij kan een waarheid uitspreken geen racisme zijn".
"De essentie in deze zaak is de vrijheid van onderzoek."
Maar Nathan Cofnas staat in dat opzicht buitenspel.
Wat valt er in hemelsnaam nog te onderzoeken aan een waarheid?
Bovendien kan de vraag opgeworpen worden of de beschermers van de vrijheid niet aan één oog blind zijn. Het "academische" stoelt op twee pijlers, naast het onderzoek is er ook het onderwijs. 
Kan de theorie onderwezen worden?
(We kunnen evenwel niet blind zijn voor het feit dat we toch in het toppunt van de omgekeerde wereld belanden als studenten gaan bepalen wat hun onderwezen wordt.)

De hoeders van de vrijheid  zijn de anarchisten onder de wetenschappers, journalisten en columnisten. 
Ze hebben altijd een streepje voor. Wie wil er nu niet vrij zijn? Wie houdt er nu niet van de patroonheiligen der vrijheid?
En toch heb ik het wat gehad met die eeuwige mantra van "Vrijheid van Meningsuiting"
Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat het een gemakkelijkheidsoplossing is. Steevast beginnen de beschermers van het vrije woord (alvast deze die ik gelezen heb) met de mededeling dat ze de ideeën van de betrokkene verafschuwen, maar hé, er is nu eenmaal vrijheid van meningsuiting. Het is als de verdedigende voetballer die aanvoelt dat er een pass naar zijn tegenstander zal verstuurd worden en die als de weerlicht wegloopt van de aanvaller in plaats van de confrontatie aan te gaan.
Op die manier wordt de bewijslast verschoven van de verdediger naar de aanvaller, de aanvaller wordt gedwongen om dezelfde weinig benijdenswaardige positie als Nathan Cofnas in te nemen: "het is de waarheid dat de verkondigde theorie onwetenschappelijk is".
Waarop de verdediger hem zonder meer als moraalridder kan wegzetten.

Elke redenering is gebaseerd op regels.
Op basis van de deontologische regels van de universiteit besluit ik dat ....
Gelet op de Antiracismewet van 30 juli 1981 (rechtsregel) acht ik de kans groot dat ...
Geen enkele regel is echter absoluut. Als u daar anders over denkt, ben ik razend benieuwd welke regel u daarvoor nomineert. 
Ook de vrijheid van meningsuiting is geen absolute regel.
De uitzonderingen op de regel zijn, om subjectiviteit uit te sluiten, vastgelegd in regels.
Een eindeloze piramide van regels om toch maar de eigen verantwoordelijkheid te ontlopen.
Het is als een partner in een relatie die de kantjes er van af loopt in de opvoeding van de kinderen. Vroeg of laat krijgt die te horen: "Waarom DOE jij nooit iets? Waarom moet ik altijd de rol van de boze verbiedende ouder op mij nemen?"
Het zijn de anderen die moeten opdraaien voor hun principe. Zelf weigeren ze de man een forum te geven (ze zijn toch niet verplicht om iets te lezen waar ze het niet mee eens zijn), maar ze eisen dat wel van anderen.

Toegegeven, zelf heb ik ook sympathie voor de anarchisten: "er zijn geen regels". 
Behalve dan wanneer ze zichzelf ernstig beginnen nemen. 
Wanneer "er zijn geen regels" vervelt tot "het is verboden te verbieden". 
Dat is namelijk een regel. 
Logisch gezien een bedenkelijke regel trouwens.

De apostaat

 

Maarten Boudry is een afvallige: hij heeft zijn geloof in drogredenen afgezworen.
Why fallacies don't exist (except in textbooks).

Waarschijnlijk zal hij dus helemaal geen bezwaar maken als ik hem er op wijs dat zijn stelling onderhevig is aan een drogreden: "secundum quid (et simpliciter)". 
Wat waar is in een bepaald opzicht is daarom nog niet absoluut waar. 
De uitzonderingen worden genegeerd in de algemene regel (fallacies don't exist).
Er zijn dus wel degelijk drogredenen in het werkelijke leven, bij voorbeeld deze van Maarten Boudry.

Nu ben ik natuurlijk de eerste om toe te geven dat de drogreden alleen van toepassing is op de titel van zijn stuk. Iedereen heeft dezer dagen wel "clickbait" nodig.
Uit de inhoud van zijn artikel blijkt het omgekeerde.
Maarten Boudry is helemaal geen apostaat, hij is een "bijna apostaat".
In het Engels bekt dat nog net iets lekkerder: "an almost apostate".
"real-life examples are almost nonexistent" is een symptomatische quote.
Het woord "almost" wordt acht keer gebruikt in zijn tekst. Voeg daar nog vier keer het gelijkaardige "mostly" en zeven keer "often" aan toe en je kan rustig besluiten dat Maarten Boudry wel de postmodernistische koning der bijwoorden moet zijn.
Laten we eerlijk blijven Maarten: Er is niet zoiets als een "fallacy fork".
Dat is er niet omdat er geen "almost" in de fallacy fork terug te vinden is.
Het is een "fake fork".

In werkelijkheid is het geen tweesprong.
In werkelijkheid is het een rotonde. 
Een rotonde waar de denkers even in de remmen moeten om daarna weer in dezelfde richting volop gas te geven.

Leo Vroman

 


Rik Torfs bevindt zich momenteel in het oog van een mediastorm: In zijn boek "waarheid" gebruikte hij citaten van bekende mensen die helemaal niet blijken te bestaan. 
De citaten bedoel ik dan voor alle duidelijkheid.
Tot overmaat van ramp bestempelde hij dergelijke praktijk enkele dagen eerder als "genant" en "iets wat lang aan de bedrijver zou blijven kleven". 

Rik Torfs reageerde echter veel verstandiger op de heisa dan Petra De Sutter. De betrokken citaten zijn geen letterlijke citaten, hij "parafraseert" de aangehaalde auteurs.
Petra De Sutter verzuimde om te vermelden dat ze Albert Einstein parafraseerde. Jammer, het zou haar zijn subtiele spot - veel mensen zijn minder erudiet dan ze willen laten uitschijnen - hebben bespaard.
Het is overigens opvallend dat beide auteurs een zeker relativisme willen promoten.
"Dogma is de vijand van de vooruitgang".
Het aan Einstein toegewezen citaat zou zo maar uit het boek van Rik Torfs kunnen komen.

Het is goed toeven in het oog van de storm, er heerst een absolute rust.
"In de volgende editie zullen de haakjes verwijderd worden."
Zo eenvoudig kan het zijn.
Nu is het echter bij het parafraseren wel de bedoeling dat je de ideeën van de aangehaalde auteurs juist weergeeft. 
Wat dat betreft heb ik een kleine opmerking.
Het mooiste woord uit zijn boek is "algauw".
"Maar wat Friedrich Nietzsche duidelijk besefte, dat feiten algauw interpretaties zijn, .."
Het originele citaat luidt: "Nein, gerade Tatsachen gibt es nicht, nur Interpretationen."
"Nee, er zijn geen absolute feiten, alleen interpretaties."
Met de "algauw" als bijwoord wordt de betekenis algauw het omgekeerde van het oorspronkelijke citaat.
Misschien kan dat ook alsnog rechtgezet worden in de vierde editie.



Want, om het met Vigilius Haufniensis (volledig fictieve schrijver) te zeggen:

Waarheid heeft altijd veel luidruchtige predikers gehad, maar de vraag is of iemand waarheid in de diepste zin zal erkennen, haar zijn hele wezen zal laten doordringen, alle consequenties ervan zal accepteren en niet, in geval van nood, een uitweg voor zichzelf zal zoeken en een Judaskus zal gebruiken om de gevolgen te verzachten.
"Het begrip angst"

"Sandheden har altid havt mange høirøstede Forkyndere, men Spørgsmaalet er, om et Menneske i dybeste Forstand vil erkjende Sandheden, vil lade den gjennemtrænge sit hele Væsen, antage alle dens Consequentser, og ikke have i Nødsfald et Smuthul for sig selv og et Judas-Kys for Consequentsen."