De vrijwilliger

 
Vindt u ook niet dat we het gemakkelijker maken dan het is?
"Iemand onterecht beschuldigen is fout".
Wel ja, en patience speel je alleen en ijs is koud en melk is wit.
Maar om daar nu een column over te schrijven?
Een algemeenheid kan zo algemeen worden dat het tot een platitude vervelt.
Wanneer het echter concreet wordt smelt de platitude als sneeuw voor de zon.

Een beschuldiging is nooit een deus ex machina die zomaar uit de lucht komt vallen.
Er is per definitie sprake van een beschuldigde en een beschuldiger.
En er is altijd het vermoeden van onschuld.
De beschuldigde is onschuldig tot bewijs van het tegendeel.

Als er echter een vermoeden van onschuld bestaat, dan moet er ook een vermoeden van schuld bestaan.
Zonder een vermoeden van schuld zou er nooit een "beschuldiger" kunnen bestaan.
De slaaf zou de slavendrijver nooit van slavernij kunnen beschuldigen zonder het vermoeden van schuld.

Een "schuldige beschuldiger" is iemand die louter en alleen kan bestaan omdat men uitgaat van het vermoeden van schuld.
Er is echter altijd het vermoeden van onschuld.
Ook de schuldige beschuldiger is onschuldig tot bewijs van het tegendeel.
Want iemand onterecht beschuldigen is fout.

Soms word je omwille van je positie gedwongen om een keuze te maken tussen de beschuldigde (iemand veroordelen omwille van toxisch leiderschap)  en de beschuldiger (iemand veroordelen omwille van toxisch slachtofferschap)
Ik wantrouw vrijwilligers om die rol op zich te nemen.
Ik pas in alle geval.

 Painting: Thomas Couture, "The sleeping judge".

The jokari player

 

Don't you think we're making it more difficult than it is?
That's the feeling I often get.
In that context, I often think of a statement I once scribbled down somewhere:

One day a disciple came looking for his master and said, 'Master, after fifty years of study I know how to walk on water.' The master responded, 'Bravo, but can you give it up?'
(I can no longer trace where I got it from.)

To give an example: Wittgenstein's philosophy is inversely proportional in simplicity to the philosophy about Wittgenstein.
Wittgenstein always writes about the same thing.
 
"What might that be?", you rightly ask.

My aim is: to teach you to pass from a piece of disguised nonsense to something that is patent nonsense.
Wittgenstein, Philosophical Investigations 464

(Was ich lehren will, ist: von einem nicht offenkundigen Unsinn zu einem offenkundigen übergehen.
Wittgenstein, Philosophische Untersuchungen 464)

 

 Compare that with Wittgenstein's earlier work.

My propositions are elucidatory in this way: he who understands me finally recognizes them as senseless.
Wittgenstein, Tractatus Logico-philosophicus 6.54

(Meine Sätze erläutern dadurch, dass sie der, welcher mich versteht, am Ende als unsinnig erkennt
Wittgenstein, Logisch Philosophische Abhandlung 6.54)

So much for the complex distinction between the earlier Wittgenstein and the later Wittgenstein in the specialized literature.
In the past few days I have been fascinated by "the private language argument".
That is an argument of Wittgenstein that is not really an argument, he himself never used that terminology, in which he asks himself whether "private language" is thinkable ("denkbar")

 A human being can encourage himself, give himself orders, obey, blame and punish himself; he can ask himself a question and answer it. We could even imagine human beings who spoke only in monologue; who accompanied their activities by talking to themselves. —An explorer who watched them and listened to their talk might succeed in translating their language into ours. (This would enable him to predict these people's actions correctly, for he also hears them making resolutions and decisions.)
But could we also imagine a language in which a person could write down or give vocal expression to his inner experiences—his feelings, moods, and the rest—for his private use?——Well, can't we do so in our ordinary language?—But that is not what I mean. The individual words of this language are to refer to what can only be known to the person speaking; to his immediate private sensations.
So another person cannot understand the language. The individual words of this language are to refer to what can only be known to the person speaking; to his immediate private sensations. So another person cannot understand the language.
Wittgenstein, Philosophical investigations, 243

(Ein Mensch kann sich selbst ermutigen, sich selbst befehlen, gehorchen, tadeln, bestrafen, eine Frage vorlegen und auf sie antworten. Man könnte sich also auch Menschen denken, die nur monologisch sprächen. Ihre Tätigkeiten mit Selbstgesprächen begleiteten. – Einem Forscher, der sie beobachtet und ihre Reden belauscht, könnte es gelingen, ihre Sprache in die unsre zu übersetzen. (Er wäre dadurch in den Stand gesetzt, Handlungen dieser Leute richtig vorherzusagen, denn er hört sie auch Vorsätze und Entschlüsse fassen.)Wäre aber auch eine Sprache denkbar, in der Einer seine inneren Erlebnisse – seine Gefühle, Stimmungen, etc. – für den eigenen Gebrauch aufschreiben, oder aussprechen könnte? – Können wir denn das in unserer gewöhnlichen Sprache nicht tun? – Aber so meine ich’s nicht. Die Wörter dieser Sprache sollen sich auf das beziehen, wovon nur der Sprechende wissen kann; auf seine unmittelbaren, privaten, Empfindungen. Ein Anderer kann diese Sprache also nicht verstehen.
Wittgenstein, Philosophische Untersuchungen 243)

Wittgenstein emphasizes that it is not about ordinary language.
"Aber so meine ich’s nicht."
"But that is not what I mean. "
To be clear: it is about a language that is private, it is about a language that another cannot understand.
 

What should we do with that?

"Something that most commentators will agree on is that one of Wittgenstein’s main aims is to show that such a private language is impossible, and that even if it were possible it would be completely useless. But this is just one strand of the argument. Intertwined with the remarks about private language is a separate but related discussion about the relationship between public language and private sensations. In fact, these two interwoven strands are so closely related that one could see them as two sides of the same coin. But as suggested above, the range of possible interpretations is vast, and before we start thinking about what it could all mean, we should first take a look at what Wittgenstein actually said."
Richard Floyd, The Private Language Argument
 
What did Wittgenstein actually say?

The proposition "Sensations are private" is comparable to: "One plays patience by oneself".
Philosophical investigations, 248

(Der Satz »Empfindungen sind privat« ist vergleichbar dem: »Patience spielt man allein.« 
Wittgenstein,Philosophische Untersuchungen 248)

That is what Wittgenstein actually said.

It is an invitation to continue thinking along the same lines.
Patience is played alone because it is inherent to the game.
And language is public because communication with someone else is inherent to language.
"Language is public" is a tautology in the same order as "patience is played alone" and "communication with someone else".
"Language is public".
Why else would I write?
Why else would I write a sentence like: what should we do with that?

However, an important caveat must be made to this reasoning.
"Language" is also just a word, and as such the word "language" has no inherent meaning.
"Gift" is an English present and a German poison.
It is therefore essential to find out what the writer understands by "language".
With modern technology this is quite easy, you can use the control-find key.
As soon as you can sift out a "we" in the text you can assume that the author considers "language" as a social event.
Which makes our sentence look like this: "private language is public".
Or, you can also ask yourself to what extent "language" is actually still public if the author himself determines what meaning he assigns to a word.
In that case, "language" can be considered private and you get the following sentence: "private language is private".

The contradiction in "private language is public" is directly proportional to the meaninglessness in "private language is private".

And yet.
And yet I enjoy reading those essays on Wittgenstein.
Because the contradiction or the meaninglessness in the work of others is more pleasant to read than in your own work.
And because sometimes you stumble upon a gem.

"The real discovery is the one that makes me capable of stopping doing philosophy when I want to.—The one that gives philosophy peace, so that it is no longer tormented by questions which bring itself in question."
Philosophical investigations, 133

("Die eigentliche Entdeckung ist die, die mich fähig macht, das Philosophieren abzubrechen, wann ich will. – Die die Philosophie zur Ruhe bringt, so daß sie nicht mehr von Fragen gepeitscht wird, die sie selbst in Frage stellen."
Philosophische Untersuchungen, 133)

This proposition was known to me.
Where other philosophers play a game of tennis (a point has to be made), Wittgenstein plays a game of Jokari (the point has been made).
He knows that the ball will always come back in his direction.
You can therefore simply stop at any time, it is no longer necessary.

However, I did not know this one:
"Wittgenstein is reported by Rush Rhees to have said "In my book I say that I am able to leave off with a problem in philosophy when I want to. But that’s a lie; I can’t"
Stewart Candlish, Private Language

 
I wouldn't have missed that statement for the world.
Some people are doomed (or blessed) to play jokari forever.

 

Sculpture: Jerzy Kedziora, The puppeteer

 

De jokari speler

 
Vindt u ook niet dat we het moeilijker maken dan het is?
Dat gevoel overvalt mij namelijk regelmatig.
In dat verband denk ik dikwijls aan een uitspraak die ik ooit ergens heb neergekrabbeld:

One day a disciple came looking for his master and said, 'Master, after fifty years of study I know how to walk on water.' The master responded, 'Bravo, but can you give it up?'
(Niet meer te achterhalen waar ik het vandaan heb gehaald.)

Om een voorbeeld te geven: de filosofie van Wittgenstein is omgekeerd evenredig in eenvoudigheid met de filosofie over Wittgenstein.

Wittgenstein schrijft namelijk altijd over hetzelfde.

"Wat mag dat dan wel wezen?", vraagt u met recht en rede.

My aim is: to teach you to pass from a piece of disguised nonsense to something that is patent nonsense.
Wittgenstein, Philosophical Investigations 464

(Was ich lehren will, ist: von einem nicht offenkundigen Unsinn zu einem offenkundigen übergehen.
Wittgenstein, Philosophische Untersuchungen 464)

Vergelijk dat even met het eerdere werk van Wittgenstein.

My propositions are elucidatory in this way: he who understands me finally recognizes them as senseless.
Wittgenstein, Tractatus Logico-philosophicus 6.54

(Meine Sätze erläutern dadurch, dass sie der, welcher mich versteht, am Ende als unsinnig erkennt
Wittgenstein, Logisch Philosophische Abhandlung 6.54)

Tot zover het complexe onderscheid tussen de vroegere Wittgenstein en de latere Wittgenstein in de gespecialiseerde literatuur.

Afgelopen dagen raakte ik gefascineerd door "the private language argument".

Dat is een argument van Wittgenstein dat eigenlijk geen argument is, zelf heeft hij die terminologie nooit gebruikt, waarin hij zich de vraag stelt of "private taal" denkbaar is.

 A human being can encourage himself, give himself orders, obey, blame and punish himself; he can ask himself a question and answer it. We could even imagine human beings who spoke only in monologue; who accompanied their activities by talking to themselves. —An explorer who watched them and listened to their talk might succeed in translating their language into ours. (This would enable him to predict these people's actions correctly, for he also hears them making resolutions and decisions.)
But could we also imagine a language in which a person could write down or give vocal expression to his inner experiences—his feelings, moods, and the rest—for his private use?——Well, can't we do so in our ordinary language?—But that is not what I mean. The individual words of this language are to refer to what can only be known to the person speaking; to his immediate private sensations.
So another person cannot understand the language. The individual words of this language are to refer to what can only be known to the person speaking; to his immediate private sensations. So another person cannot understand the language.
Wittgenstein, Philosophical investigations, 243

(Ein Mensch kann sich selbst ermutigen, sich selbst befehlen, gehorchen, tadeln, bestrafen, eine Frage vorlegen und auf sie antworten. Man könnte sich also auch Menschen denken, die nur monologisch sprächen. Ihre Tätigkeiten mit Selbstgesprächen begleiteten. – Einem Forscher, der sie beobachtet und ihre Reden belauscht, könnte es gelingen, ihre Sprache in die unsre zu übersetzen. (Er wäre dadurch in den Stand gesetzt, Handlungen dieser Leute richtig vorherzusagen, denn er hört sie auch Vorsätze und Entschlüsse fassen.)Wäre aber auch eine Sprache denkbar, in der Einer seine inneren Erlebnisse – seine Gefühle, Stimmungen, etc. – für den eigenen Gebrauch aufschreiben, oder aussprechen könnte? – Können wir denn das in unserer gewöhnlichen Sprache nicht tun? – Aber so meine ich’s nicht. Die Wörter dieser Sprache sollen sich auf das beziehen, wovon nur der Sprechende wissen kann; auf seine unmittelbaren, privaten, Empfindungen. Ein Anderer kann diese Sprache also nicht verstehen.
Wittgenstein, Philosophische Untersuchungen 243)

Wittgenstein beklemtoont dat het niet om de gewone taal gaat.
"Aber so meine ich’s nicht."
"Maar zo bedoel ik het niet."
Voor alle duidelijkheid: het gaat om een taal die privaat is, het gaat om een taal die een andere niet kan begrijpen.

Wat moeten we daar mee?

"Something that most commentators will agree on is that one of Wittgenstein’s main aims is to show that such a private language is impossible, and that even if it were possible it would be completely useless. But this is just one strand of the argument. Intertwined with the remarks about private language is a separate but related discussion about the relationship between public language and private sensations. In fact, these two interwoven strands are so closely related that one could see them as two sides of the same coin. But as suggested above, the range of possible interpretations is vast, and before we start thinking about what it could all mean, we should first take a look at what Wittgenstein actually said."
Richard Floyd, The Private Language Argument
 
Wat zei Wittgenstein eigenlijk?

The proposition "Sensations are private" is comparable to: "One plays patience by oneself".
Philosophical investigations, 248
(Der Satz »Empfindungen sind privat« ist vergleichbar dem: »Patience spielt man allein.« 
Wittgenstein,Philosophische Untersuchungen 248)

Dat is wat Wittgenstein eigenlijk zei.

Het is een uitnodiging om in hetzelfde stramien verder te denken.
Patience speelt men alleen omdat dat inherent is aan het spel.
En taal is nu eenmaal publiek omdat communicatie met iemand anders inherent is aan taal.
"Taal is publiek" is een tautologie in dezelfde orde van "patience speelt men alleen" en "communicatie met iemand anders".
"Taal is publiek".
Waarom zou ik anders schrijven?
Waarom zou ik anders een zin schrijven als: wat moeten we daar mee?
Er moet echter een belangrijke kanttekening bij deze redenering gemaakt worden.
"Taal" is ook maar een woord, en als dusdanig heeft het woord "taal" geen inherente betekenis.
"Gift" is een Engels geschenk en een Duits vergif.
Het is dus van wezenlijk belang om te achterhalen wat de schrijver begrijpt onder "taal"
Met de moderne technologie is dat vrij eenvoudig, je kan gebruik maken van de control-find toets.
Van zodra je een "we" in de tekst kan uitziften mag je er van uitgaan dat de auteur "taal" als een sociaal gebeuren beschouwt.
Wat maakt dat onze zin er als volgt uitziet: "private taal is publiek".
Of,  je kan je ook afvragen in hoeverre "taal" eigenlijk nog publiek is als de auteur zelf bepaalt welke betekenis hij aan een woord toekent. In dat geval kan "taal" als privaat beschouwd worden en krijg je volgende zin: "private taal is privaat".
De tegenstrijdigheid in "private taal is publiek" is recht evenredig met de nietszeggendheid in "private taal is privaat".

En toch.
En toch lees ik het graag, die essays over Wittgenstein.
Omdat de tegenstrijdigheid of de nietszeggendheid in het werk van anderen toch aangenamer lezen is dan deze in je eigen werk.
En omdat je soms op een pareltje stuit.

"The real discovery is the one that makes me capable of stopping doing philosophy when I want to.—The one that gives philosophy peace, so that it is no longer tormented by questions which bring itself in question."
Philosophical investigations, 133

("Die eigentliche Entdeckung ist die, die mich fähig macht, das Philosophieren abzubrechen, wann ich will. – Die die Philosophie zur Ruhe bringt, so daß sie nicht mehr von Fragen gepeitscht wird, die sie selbst in Frage stellen."
Philosophische Untersuchungen, 133)

Deze propositie was mij bekend.
Daar waar andere filosofen een wedstrijdje tennis spelen (er moet een punt gemaakt worden), daar speelt Wittgenstein een spelletje Jokari (het punt is gemaakt).
Hij weet dat het balletje altijd weer zijn richting zal uitkomen. Je kan er dan ook ten allen tijde gewoon mee stoppen, het hoeft niet meer zo nodig.

Edoch, deze kende ik niet:
"Wittgenstein is reported by Rush Rhees to have said "In my book I say that I am able to leave off with a problem in philosophy when I want to. But that’s a lie; I can’t"
Stewart Candlish, Private Language

Die uitspraak zou ik voor geen geld van de wereld willen missen hebben.
Sommigen zijn gedoemd (of gezegend) om eeuwig jokari te blijven spelen.

Sculpture: Jerzy Kedziora, The puppeteer

 

Lodewijk Dros

 

Soms denk ik: "dit kan toch niet echt zijn, dit is toch een parodie".

Hoe maken we komaf met het wij-zij-denken?

Door het te vervangen door een hij-wij-denken.
Hij weet het, wij niet.

De woordenaar

De woordenaar

Heel misschien is het er ergens wel
of op zijn minst toch een beetje.
Erg weinig allicht, maar toch.
Nauwelijks is immers niet niets. Nimmer.
Het is altijd meer dan geen.

Waar dan?
Of wanneer?
En hoe?
Tja!

Ach, soms is het ook gewoon quasi averechts,
is het er helemaal niet.

Want,
de ware woordenaar heeft nooit nood
aan een bijwoord.

 © Matt Black / Magnum Photos

De wegloper

 

Niets is zo gemakkelijk als je mond roeren, en met behulp van je mond bij jezelf weglopen; in wat je zegt jezelf vele en vele duizenden mijlen vooruit te zijn.
Kierkegaard, Christelige taler

Thi Intet løber dog saa let som Munden, og Intet er saa let som at lade Munden løbe, og kun Dette ligesaa let, ved Hjælp af Munden at løbe fra sig selv, i hvad man siger at være mange, mange tusinde Mile foran sig selv.
https://tekster.kb.dk/text/sks-ct-txt-root#id2880e4cd-e141-47f9-b2a2-1aa2c45de246

Runaway sculpture.
Artist: Peter Riss

De opruimer

 
De zolder opgeruimd.
En plots had ik het weer in mijn handen.
Mijn eerste poging tot een boek.

Om dat even te situeren in de tijd: Ik had met mijn eerste spaarcenten een supersonisch typemachine gekocht.
Het had een fenomenaal geheugen van zegge en schrijve twee regels.
Ik kon dus twee volledige regels uittikken en nalezen alvorens die af te drukken.
Dat scheelde een slok op een borrel aan Tipp-Ex.
Het mochten wel geen al te lange regels zijn.
Want eens het geheugen vol, weigerde mijn compagnon de route elke verdere medewerking en wiste hij consequent de laatste letter om die dan in te ruilen voor een nieuwe laatste letter.
Vol is vol.
Of hoe de technologie destijds een niet te onderschatten invloed uitoefende op de literaire stijl.
En zo zat ik dus avond na avond aan mijn bureautje in een afgemaakt hoekje van de badkamer die ook dienst deed als toekomstige kinderk... kindera...kinderm...kindere...kinderr.

Nu ik er over nadenk: Het lijkt wel mijn huidig schrijven.
                                                  

P.S.
Ik herinner me nu ook nog een recensie van een uitgever uit die tijd.
"Overstijgt het niveau van een (goed) Vlaams filmpje niet."
Of toch iets in die aard.
Toen zakte de wereld onder mijn voeten weg uiteraard.
Achteraf gezien kan ik er best mee leven.
Bij nader inzien bleek de wereld er nog te zijn.
En in mijn bibliografie kan ik toch maar mooi pronken met "auteur van een (goed) Vlaams filmpje".

 

De auditeur

 

Op de valreep van 2024 toch een mooi perspectief voor volgend jaar.

Is de avondklok in Kuregem legaal of niet?
Na rijp beraad oordeelde de auditeur dat het uitgaansverbod in principe illegaal is.
De maatregel blijft echter geldig omdat de belanghebbende geen "voldoende ernstig nadeel" ondervindt.

Mooi precedent in het kader van het recht op vrije meningsuiting.
Het is illegaal om u te verbieden uw beargumenteerde mening naar voor te brengen.
Maar anderzijds hebt u er ook geen "voldoende ernstig nadeel" van om ze voorlopig even voor uzelf te houden.


Ik wens u in 2025 een adviseur om duidelijk te maken wat de algemene regel is en dat wat de algemene regel overstijgt.
En een vogelperspectief om de vraag te beantwoorden of dat onderscheid al dan niet aan een algemene regel beantwoordt.

Danièle Moyal-Sharrok

 

(erbarmelijke vertaling van vorige blogpost - pitiful translation of previous blogpost)

 

In Flemish, there is an expression "It's as good as I have had it".
According to the Flemish dictionary, it is a polite rejection of the question whether someone wants to eat or drink something.

- Would you like to drink something?
- No, thank you. It's as good as I have had it.

 In my neighborhood, the expression has evolved into a polite rejection tout court, often with an ironic undertone. So if you absolutely do not feel like responding to something: "No thanks, it's as good as I have had it.".
Epistemology, for example.

A philosopher who is often associated with epistemology is Ludwig Wittgenstein.
New publications on his views appear with the regularity of a clock.

An innumerable number of studies have been published in the specialized trade press on some of Wittgenstein's concepts such as "Familienähnlichkeit" (family resemblance) and "Lebensform" (form of life).
In the most recent "Cambridge elements" the authors concentrate mainly on the theme of "hinges". Judging by the hallucinatory number of articles and books that have been published on "Angeln" (hinges),  you have to conclude that it is a central theme in Wittgenstein's work. To put that immediately into perspective: in all of Wittgenstein's writings the term appears two, -two !-, times.

The scribbles from Wittgenstein's notebooks were published after his lifetime under the title "On Certainty"

341. The questions that we raise and our doubts depend on the fact that some propositions are exempt from doubt, are as it were like hinges on which those turn.

342. That is to say, it belongs to the logic of our scientific investigations that certain things are in deed not doubted.

343. But it isn’t that the situation is like this: We just can’t investigate everything, and for that reason we are forced to rest content with assumption. If I want the door to turn, the hinges must stay put.

344. My life consists in my being content to accept many things.

 

341. D. h. die Fragen, die wir stellen, und unsre Zweifel beruhen darauf, daß gewisse Sätze vom Zweifel ausgenommen sind, gleichsam die Angeln, in welchen jene sich bewegen.

342. D. h. es gehört zur Logik unsrer wissenschaftlichen Untersuchungen, daß Gewisses in der Tat nicht angezweifelt wird.

343. Es ist aber damit nicht so, daß wir eben nicht alles untersuchen können und uns daher notgedrungen mit der Annahme zufriedenstellen müssen. Wenn ich will, daß die Türe sich drehe, müssen die Angeln feststehen.

344. Mein Leben besteht darin, daß ich mich mit manchem zufriedengebe.

I would like to make some remarks on that.
And that under the motto of "slow reading"

"Man ist nicht umsonst Philologe gewesen, man ist es vielleicht noch, das will sagen, ein Lehrer des langsamen Lesens: - endlich schreibt man auch langsam."
Friedrich Nietzsche, Morgenröthe – Gedanken über die moralischen Vorurtheile
"It is not for nothing that one has been a philologist, perhaps one is a philologist still, that is to say, a teacher of slow reading: - at last one also writes slowly."

Wittgenstein himself was a fan of this, by the way.
Manchmal kann ein Satz nur verstanden werden, wenn man ihn im richtigen Tempo liest. Meine Sätze sind alle langsam zu lesen.
Ms 134, 76
“Sometimes a sentence can be understood only if it is read at the right tempo. My sentences are all supposed to be read slowly” (CV, 57e).
Ich möchte eigentlich durch fortwährende || meine häufigen Interpunktionszeichen das Tempo des Lesens verzögern. Denn ich möchte langsam gelesen werden. (Wie ich selbst lese.) ∣
Ms 136,128
"I really want my copious punctuation marks to slow down the speed of reading. Because I should like to be read slowly. (As I myself read)" (CV, 68e).
Man muß da bedenken daß das So-Sehen eine ähnliche Wirkung haben kann, wie ein Verändern des Gesehenen, z.B. durch ein Setzen von Klammern, ein Unterstreichen, Zusammenfassen auf die oder jene Art, etc., & daß das So-Sehen in dieser Weise wieder mit dem Vorstellen Ähnlichkeit hat.
Niemand wird doch leugnen daß ein Unterstreichen, ein Setzen von Klammern, || , dem Erkennen einer Ähnlichkeit günstig sein kann.
Ms 135,1
One must remember that seeing something in this way can have a similar effect to changing what is seen, e.g. by putting brackets, underlining, summarizing in this or that way, etc., and that seeing something in this way is again similar to imagining it. Nobody will deny that underlining, putting brackets, || , can be beneficial to recognizing a similarity. (google translate)

We should be able to manage the "slow reading"
After all, it's only a handful of sentences.
Let's start with underlining. You would expect that if something were to be underlined, it would be "Angeln".
Not so.
"Fragen, Zweifel, in der Tat, können en Leben" are the words that are underlined.
"In der Tat" is the one I like the most of all.
"Indeed", the "certainty" is to be found "in deed".

The text is notable for its wonderfully "senseless" sentences.
"Some propositions are exempt from doubt" would be a clear statement by the author.
But in German it says something different.
"Certain propositions are exempt from doubt" ("gewisse Sätze sind vom Zweifel ausgenommen").
That is a wonderful sentence in the order of "water is wet".
"Certainty is indeed not doubted."
Gewisses ("Gewisses" with a capital letter is a noun) wird in der Tat nicht angezweifelt.

Wittgenstein's position seems lucid.
"But it is not that we cannot investigate everything and therefore must necessarily be content with the assumption. If I want the door to turn, the hinges must be fixed." 
In that respect, there is nothing to be said against Danièle Moyal-Sharrock's conclusion: "It should be clear, then, that Wittgenstein's conception of knowledge is the traditional one: knowledge as justified true belief" (page 10).
Only problem is then that we conveniently ignore the last, crucial sentence.
It should be clear, then, that there is an unmistakable connection between the last sentence and the penultimate sentence, between "zufriedenstellen" and "zufriedengeben".
All knowledge can and must be preceded by investigation.
But my life consists in my being content to accept many things (without investigation).

No, thanks. It's as good as I have had it.

Duncan Pritchard

 
Gebruikt u de uitdrukking "Het is zo goed als dat ik het heb gehad"?
Volgens het Vlaams woordenboek is het een beleefde afwijzing op de vraag of men iets wil nuttigen.

- Wilt u iets drinken?
- Nee, dank u. Zo goed als dat ik het heb gehad.

In mijn dialect klinkt het wat mij betreft nog beter.
" 't es zo goe as dakket gat em"

Hier in de buurt is de uitdrukking geëvolueerd tot een beleefde afwijzing tout court, dikwijls ook met een ironische ondertoon. Dus als je absoluut geen zin hebt om op iets in te gaan: "Nië mercie, 't es zo goe as dakket gat em."

Epistemologie bijvoorbeeld.
Een filosoof die daar nogal eens mee geassocieerd wordt is Ludwig Wittgenstein.
Met de regelmaat van een klok verschijnt er wel een nieuwe publicatie over zijn opvattingen.



Over een aantal van zijn begrippen zoals "Familienähnlichkeit" (family resemblance) en "Lebensform" (form of life) zijn onnoemelijk veel studies in de gespecialiseerde vakpers verschenen.
In de meest recente "Cambridge elements" concentreren de auteurs zich vooral op het thema "hinges".
Afgaand op het hallucinante aantal artikels en boeken die er zijn verschenen over "Angeln" (hinges), "scharnieren" in het Nederlands, moet je besluiten dat het een centraal thema is in het werk van Wittgenstein.
Om dat vooraf even in perspectief te plaatsen: in al de geschriften van Wittgenstein komt de term twee, -twee!-, keer voor.

De kribbels uit de notaboekjes van Wittgenstein werden na zijn leven uitgegeven onder de titel "On certainty"

341. The questions that we raise and our doubts depend on the fact that some propositions are exempt from doubt, are as it were like hinges on which those turn.

342. That is to say, it belongs to the logic of our scientific investigations that certain things are in deed not doubted.

343. But it isn’t that the situation is like this: We just can’t investigate everything, and for that reason we are forced to rest content with assumption. If I want the door to turn, the hinges must stay put.

344. My life consists in my being content to accept many things.

 

341. D. h. die Fragen, die wir stellen, und unsre Zweifel beruhen darauf, daß gewisse Sätze vom Zweifel ausgenommen sind, gleichsam die Angeln, in welchen jene sich bewegen.

342. D. h. es gehört zur Logik unsrer wissenschaftlichen Untersuchungen, daß Gewisses in der Tat nicht angezweifelt wird.

343. Es ist aber damit nicht so, daß wir eben nicht alles untersuchen können und uns daher notgedrungen mit der Annahme zufriedenstellen müssen. Wenn ich will, daß die Türe sich drehe, müssen die Angeln feststehen.

344. Mein Leben besteht darin, daß ich mich mit manchem zufriedengebe.

Onder het motto "slow reading" enige bedenkingen.

"Man ist nicht umsonst Philologe gewesen, man ist es vielleicht noch, das will sagen, ein Lehrer des langsamen Lesens: - endlich schreibt man auch langsam."
Friedrich Nietzsche, Morgenröthe – Gedanken über die moralischen Vorurtheile
"It is not for nothing that one has been a philologist, perhaps one is a philologist still, that is to say, a teacher of slow reading: - at last one also writes slowly."

Wittgenstein was daar overigens zelf fan van.

Manchmal kann ein Satz nur verstanden werden, wenn man ihn im richtigen Tempo liest. Meine Sätze sind alle langsam zu lesen.
Ms 134, 76
“Sometimes a sentence can be understood only if it is read at the right tempo. My sentences are all supposed to be read slowly” (CV, 57e).

Ich möchte eigentlich durch fortwährende || meine häufigen Interpunktionszeichen das Tempo des Lesens verzögern. Denn ich möchte langsam gelesen werden. (Wie ich selbst lese.) ∣
Ms 136,128
"I really want my copious punctuation marks to slow down the speed of reading. Because I should like to be read slowly. (As I myself read)" (CV, 68e).

Man muß da bedenken daß das So-Sehen eine ähnliche Wirkung haben kann, wie ein Verändern des Gesehenen, z.B. durch ein Setzen von Klammern, ein Unterstreichen, Zusammenfassen auf die oder jene Art, etc., & daß das So-Sehen in dieser Weise wieder mit dem Vorstellen Ähnlichkeit hat.
Niemand wird doch leugnen daß ein Unterstreichen, ein Setzen von Klammern, || , dem Erkennen einer Ähnlichkeit günstig sein kann.
Ms 135,1
One must remember that seeing something in this way can have a similar effect to changing what is seen, e.g. by putting brackets, underlining, summarizing in this or that way, etc., and that seeing something in this way is again similar to imagining it. Nobody will deny that underlining, putting brackets, || , can be beneficial to recognizing a similarity. (google translate)

Dat "slow reading" moet wel lukken, het gaat tenslotte toch maar om een handvol zinnen.

Laten we beginnen met het onderlijnen.
Je zou verwachten dat als er iets onderlijnd zou worden, dat het dan "Angeln" zou zijn.
Niet dus.
"Fragen, Zweifel, in der Tat, können en Leben" zijn de woorden die onderlijnd zijn.
"In der Tat vind ik de allermooiste".
"Inderdaad", de "zekerheid" is te vinden "in der daad".

Opvallend in de tekst zijn de heerlijke "zinloze" zinnen.
"Sommige zinnen zijn uitgesloten van twijfel" (some propositions are exempt from doubt) zou een duidelijke stellingname van de auteur zijn.
Maar in het Duits staat er iets anders.
"Zekere zinnen zijn uitgesloten van twijfel" ("gewisse Sätze sind vom Zweifel ausgenommen).
Dat is een prachtige zin in de orde van "water is nat".
"Zekerheid wordt inderdaad niet betwijfeld."
Gewisses ("Gewisses" met hoofdletter is een substantief) wird in der Tat nicht angezweifelt.

Het standpunt van Wittgenstein lijkt duidelijk.
"Maar het is niet zo dat we niet alles kunnen onderzoeken en daarom noodzakelijkerwijs genoegen moeten nemen met de aanname. Als ik wil dat de deur draait, moeten de scharnieren vaststaan."
In dat opzicht valt er niets in te brengen tegen de conclusie van Danièle Moyal-Sharrock:
"It should be clear, then, that Wittgenstein's conception of knowledge is the traditional one: knowledge as justified true belief" (pagina 10).
Alleen negeren we dan gemakshalve de laatste, cruciale zin.
Het moet duidelijk zijn dat er een onmiskenbaar verband is tussen de laatste zin en de voorlaatste zin, tussen "zufriedenstellen" en "zufriedengeben".
Aan elke kennis kan en moet onderzoek aan vooraf gaan.
Maar mijn leven bestaat hierin, dat ik met sommige (zonder onderzoek) genoegen neem.

"Nië mercie, 't es zo goe as dakket gat em."