Kierkegaard, dagboekfragment (technische referentie NB32)
Het onderscheid tussen de "primitieven" en de "voorbeeldmensen" (Exemplar-Menneske), van de
"stekelbaarsjes-mensen" (Hundesteilerne)
"Men
moet de wereld nemen zoals ze is,
of: De wereld is zoals men haar neemt, begrepen als volgt: men moet de
wereld nemen zoals ze is, is de inhoud van deze miljoenen, het leven en
bestaan van de voorbeeldige mens. Ze vinden alles gegeven, concepten, ideeën, gedachten, evenals gewoonten en gebruiken, kortom, alles is gegeven – de voorbeeldige mens brengt niets mee. Dus
alles is gegeven – en nu haasten ze zich ieder naar zijn eigen om
rijkdom te vergaren, iets te worden, te trouwen, enzovoorts enzovoorts.
Dat deze miljoenen bestaan, merkt het bestaan zelf niet op, ze raken
het niet aan, dit hele bestaan is te onbeduidend om het bestaan aan
te raken, dat is ontworpen voor een ander soort bestaan, zodat het de
voorbeeldige mens ten deel valt.
in verhouding tot het bestaan zoals stekelbaarsjes in verhouding tot
een net dat is uitgezet voor grotere vissen, het net is zeker een net
(en dus is het bestaan ook een net) dat is uitgezet om vissen te
vangen – maar de stekelbaarsjes hebben vrije doorgang. Het
feit dat de voorbeeldige mensen een massa vormen, helpt niet, daarom
wegen ze niet zwaarder: één voorbeeldig persoon en een miljoen mensen
raken het bestaan slechts een klein beetje aan, dat als uit een hoorn
des overvloeds uit het zwart stroomt.
Zodra er daarentegen iemand komt die een primitiviteit met zich
meebrengt, die niet zegt dat men de wereld moet accepteren zoals die is
(dit teken geeft aan dat de stekelbaarsjes vrij mogen passeren), maar
die zegt: hoe de wereld ook is, ik verbind me met een originaliteit die
ik niet van plan ben te veranderen naar de grillen van de wereld: op het
moment dat dit woord wordt gehoord, vindt er een transformatie plaats
in het hele bestaan. Zoals
in het sprookje – wanneer het woord wordt uitgesproken, opent het
kasteel, dat honderd jaar lang betoverd was, zich en komt alles tot
leven: zo wordt het bestaan pure aandacht. De engelen gaan aan de slag, ze kijken nieuwsgierig toe wat dit zal worden, want dit houdt hen bezig. Aan
de andere kant staan duistere, sinistere demonen, die al lang
werkeloos op hun vingers hebben zitten knagen – ze springen op, strekken
hun ledematen – want hier is iets voor ons, zeggen ze, en daar hebben
ze lang op gewacht, omdat de voorbeeldmachines hun niets geven wat ze
moeten bestellen, net zo min als de engelen."
("dit teken" verwijst naar "de wereld zoals die = ")
"Primitivity" (Primitivitet), then, is to be understood as some kind of ethical
standard with which to correct the ethical and political order of a given
community.
(Straight into the Bliss of Knowing, Søren
Kierkegaard's Influence on Franz Kafka. Isak Winkel
Holm)
Hoe moet die "some kind of ethical standard" begrepen worden?
En vooral, de vraag die men dan bij voorkeur uit de weg gaat, : Is die ethische standaard dan "gegeven"?
Geen opmerkingen:
Een reactie posten