Erwin Mortier

"Ik blijf het een teken van beschaving vinden dat er flink heen en weer gepikt kan worden. Maar steeds meer heb ik de indruk dat ik mijn eigen bijdragen zo maak dat er geen speld meer tussen te krijgen is en dan zijn reacties vaak niet inhoudelijk meer. Zo verliezen we dus toch een stuk beschaving."


Gestameld schotschrift

We verliezen een stuk beschaving.
Steeds meer heb ik de indruk dat de mensen niet meer weten waar ze over praten.
Zou Erwin Mortier zich aangesproken voelen?
Ik heb hem niet bij naam genoemd, ik heb het over "de mensen".
"De mensen" zijn overduidelijk niet "alle mensen".
In dat geval zou ik zelf niet meer weten waar ik over praat.
Het moge duidelijk zijn dat dat zelfs voor mij een brug te ver is.
Ik, laten we eerlijk zijn, insinueer dat Erwin Mortier niet meer weet waarover hij praat.
Ik insinueer dat door dezelfde formulering te gebruiken.
"Ik heb de indruk".
Aan een indruk is niets "inhoudelijks", het is niets "objectiefs".
Zo winnen we dus toch weer een stuk beschaving.

Alessandro Baricco

Alessandro Baricco schreef een niemendalletje (is dat geen mooi compliment?):
Driemaal bij dageraad.

De mooiste laatste zin van een boek:

"Ze zat te denken aan de wonderlijke bestendigheid van de liefde, in de nimmer stilstaande stroom van het leven."

Sam Harris

http://www.samharris.org/blog/item/the-moral-landscape-challenge1

"Morality and values depend on the existence of conscious minds—and specifically on the fact that such minds can experience various forms of well-being and suffering in this universe. Conscious minds and their states are natural phenomena, fully constrained by the laws of the universe (whatever these turn out to be in the end). Therefore, questions of morality and values must have right and wrong answers that fall within the purview of science (in principle, if not in practice). Consequently, some people and cultures will be right (to a greater or lesser degree), and some will be wrong, with respect to what they deem important in life."


Everybody (every minds) can experience various forms of well-being and suffering in this universe.

I think I can agree with that.
"Can" however is a  difficult word in a central argument.
We're getting nowhere with "can".
"Can" is a relative word.
"I can agree" isn't clear enough.
Either you agree or you don't agree.
What is relative?
When there is more than one possibility, it's relative.
What is absolute?
When there is only one possibility, it's absolute.
So there is always the question of how the word "can" is used by the writer.
And perhaps even more important, there is the question of how the word "can" is understood by the reader.

Everybody (every minds) can experience various forms of well-being and suffering in this universe.

There is the possibility that someone experiences various forms of well-being and suffering in this universe and someone else doesn't. While they both "can", one does and the other doesn't.
That would imply the existence of stupid people. People who don't understand the difference between well-being and suffering. People who are in a permanent "stupid" state of mind.
That would imply the existence of bad people. People who won't understand the difference between well-being and suffering. People who are in a permanent "bad" state of mind.

There is the possibility that someone at a particular moment experiences various forms of well-being and suffering in the universe and someone else at a particular moment doesn't experience various forms of well-being and suffering in the universe.
So there is a distinction between this someone and this someone else.
When there is right and wrong, someone at a particular moment is right and someone else at a particular moment is wrong.
This "someone" is called "conscious minds" and this "someone else" is called "unconscious minds"
Within the limits of relativity ("at a particular moment") it is possible to be absolute.
Paradoxically we might say: in priciple we can (absolute) make a distinction in practice.

Conscious minds can experience various forms of well-being and suffering in this universe.

Within the limits of relativity this "can" is absolute.
Having clarified at what level we are playing, the use of "can" has become superfluous.

Conscious minds experience various forms of well-being and suffering in this universe.

This is presented as a fact.
But prior to the fact is the assumption.

If minds are conscious then they experience various forms of well-being and suffering.

What is of interest for me is wether you yourself define these statements as logically equivalent or not.
It's up to you. You've got to make up your mind.
If you decide in favour of a logical equivalence then "conscious minds" always (absolute) experience various forms of well-being and suffering in this universe. It's impossible that they don't experience various forms of well-being and suffering in this universe . If so, these conscious minds wouldn't be "conscious minds", they would be "unconscious minds".
As a matter of fact, I think you need this logical equivalence to make your point.
Without this logical equivalence, without "necessity and sufficiency" this is what happens:
"Therefore, questions of morality and values might have right and wrong answers that fall within the purview of science (in principle, if not in practice). "
That's something entirely different from:
"Therefore, questions of morality and values must have right and wrong answers that fall within the purview of science (in principle, if not in practice)."
With a  relative "can", with a "can" where there is more than one possibility, it's impossible to achieve a "must".
Must is absolute.
Only with an absolute "can" it's possible to achieve an absolute "must".
Only with the "always" (absolute) it's possible to achieve an absolute "must".
Only with a logical equivalence it's possible to achieve an absolute "must".

Conscious minds and their states are natural phenomena.

Again, this is presented as a fact.
But prior to the fact is the assumption.

If minds are conscious then they are natural phenomena.

Once again it's up to you to decide wheter this is an "if and only if" construction or not.
And once again I think you are forced into this construction unless you are willing to abandon the "must" in favour of the "might".

Now, I suppose you are familiar with the fallacy "denying the antecedent".
Sometimes this kind of arguments can seem very convincing. The traditional example is the reasoning of Alan Turing and according to me, it's also very appropriate in this context.

"If each man had a set of rules of conduct by which he regulated his life he would be no better than a machine. But there are no such rules, so men cannot be machines."

This argument is invalid, but it seems valid because of our (natural) resistance against being a machine.
This argument is invalid because of the following reasoning.
If P, then Q
Not P. Therefore not Q.
This argument is invalid because men could still be machines that do not follow a definite set of rules.
As you know, there is something very peculiar about this "denying the antecedent".
Sometimes this "denying the antecedent" isn't a fallacy at all, sometimes it is a valid argument.
More to the point, if there is a logical equivalence between P and Q, then the above mentioned reasoning is valid!

If conscious minds are natural phenomena, then unconscious minds are unnatural phenomena.

I am perfectly entitled to make this statement because you let me make this statement.
I am perfectly entitled to make this statement because you established the logical equivalence.
Now in my opinion, of course I'm not sure about your opinion, unnatural phenomena (ghosts, dwarfs, spaghetti monsters, you name it...) don't exist.
The consequences of this conclusion are yours to make.

This is my central argument.
There is allways hope.
I refuse to give up hope.
There is always a choice.
This is your choice:
You might change your opinion or you might want to reformulate your central argument.


(dedicated to my father)

Zwarte Piet

"Is racisme relatief?
Neen, maar als we niet opletten met de discussie over Zwarte Piet krijgt N-VA-politica Liesbeth Homans toch nog gelijk."
Deze zin is de krantenkop die je zou moeten uitnodigen om een essay te lezen.


Kent u die reeksen op televisie waar gelach van een publiek is op gemonteerd?
U moet eens proberen om de reactie van het publiek te volgen in plaats van het stuk zelf.
Af en toe kan je dan één enkele luide lach ontwaren terwijl de rest van het publiek geen kik geeft.
Dat ben ik!

"Is racisme relatief?
Neen, maar als we niet opletten met de discussie over Zwarte Piet krijgt N-VA-politica Liesbeth Homans toch nog gelijk."
Daar moet ik echt luidop om lachen.
Echt, niet zo maar een glimlach om mijn lippen maar echt een bulderende lach.

"Is racisme relatief?
Neen, maar als we niet opletten zou het dat wel kunnen worden."

Racisme is absoluut.
Maar als we niet opletten kan het wel veranderen.
Help! Ik blijf erin!

Jonas

Ik heb mezelf getrakteerd!
Op een tegeltje.
Een tegeltje waar ik altijd al van gedroomd heb.

Mijn favoriete spreuk.
Met de paplepel ingegeven.
Of misschien zit het in de genen, dat weet ik niet.
Nature or nurture.
Dat doet niet ter zake in een wereld van "wat niet is kan nog komen".
Een wereld waarin het zijn als tijdelijke toestand wordt ervaren.
Het zit wel een beetje in de familie.
Zo zijn we recent te weten gekomen dat mijn neefje zijn oog heeft laten vallen op een welbepaald meisje.
Toen er werd opgemerkt dat het desbetreffende meisje al een vriendje had haalde hij schalks zijn schouders op en sprak de gevleugelde woorden:
"Het is niet omdat er een keeper in de goal staat dat je niet zou kunnen scoren."

Rudi Rotthier

http://blog.seniorennet.be/spinoza_in_vlaanderen/archief.php?ID=1476607

Sommige mensen willen Spinoza enkel bestuderen in zijn historische context, wars van actualiserende lezingen van zijn oeuvre. Is Spinoza a man for all seasons? Verdienen zijn adagia te prijken op hedendaagse gebouwen? Moet hij deel uitmaken van wat wij onze kinderen aanleren, in het secundair onderwijs, aan de universiteit? Is dat dan vooral zijn religieus-politiek werk, of ook de (moeilijke) Ethica?

Ik weet niet of Spinoza op school moet onderwezen worden. Ik zou dat persoonlijk wel nuttig vinden, maar ik zou ook graag hebben dat de Encyclopedisten uitgebreider aan bod komen, of dat Franciscus van den Enden een plaatsje in het curriculum krijgt. Het zou me echt deugd doen mocht het onderwijs spinozistischer worden, dat wil zeggen nadruk leggen op begrip en inzicht, en discussie voeren over datgene wat botst met dat inzicht.
Ik vind de twee Spinoza's interessant, Spinoza in zijn tijd, en Spinoza in onze tijd. Door Spinoza in zijn tijd te situeren begrijpen we beter wat hem dreef. En wat hem dreef, is volgens mij dikwijls nog heel zinvol: het ontkerkelijken van goed en kwaad, de relatieve maar niet relativistische moraal, het belang van politiek en democratie, de fundamentele gelijkwaardigheid van mensen, het realisme. Ik vind hem ook zinnig omdat hij gevoelens in vraag stelt. Wij zwelgen algauw in verontwaardiging, er is een opbod aan verontwaardiging. Ik vind het dan interessant om lezen dat Spinoza verontwaardiging maar niks vindt. Ik ben geneigd hem gelijk te geven.
Zijn politiek werk en zijn brieven zijn leesbaarder dan de Ethica, dus ik zou daarmee beginnen.

 de relatieve maar niet relativistische moraal van Spinoza.

Leg me dat maar eens uit. Dat zal wel iets interessantisch zijn.

 

Philippe Vandenberg

                                                          

Jo Cornu

"Kijk: iedereen mag zijn mening uitdrukken. Maar het is natuurlijk beter als mensen weten waarover ze spreken. Een opinie over iets waarover je eigenlijk geen kennis hebt, is totaal nutteloos.
Een tijdje geleden werd ik uitgenodigd door een college van Sint-Niklaas, mijn middelbare school. ER was een debat over de derde wereld, een jaarlijkse activiteit voor de studenten. Ik moest wat tegengewicht geven aan de sprekers van de ngo's. Zo klaagde een dame de kloof aan tussen de rijken en de armen in Rio de Janeiro. Absoluut terecht. Maar weet u hoelang ze in Brazilië was geweest. Ocharme twee dagen. Ik heb die avond vastgesteld dat de mensen met de meest uitgesproken opinies vaak het minst weten waar ze over spreken."
Jo Cornu in De Morgen.

Is dit een uitgesproken opinie?

Daan

De kleine Daan lepelde met zijn ene hand lusteloos in zijn bord cornflakes. Zijn andere hand ondersteunde zijn hoofd, elleboog op tafel. Zijn benen wiebelden onder de stoel heen en weer.
De kleine Daan maakte niet echt een wakkere indruk die ochtend.

Plots veerde hij recht, zijn blik gefocust op de tuin, de tuin die uitgaf op Sint-geertruibos.
"Daar, daar", wees hij met zijn lepeltje, "een eekhoorntje".
Zijn zusje zat met haar rug naar het raam en draaide als de weerlicht haar hoofd.
Helaas, de eekhoorn was alweer verdwenen.
Met een vragende blik keek ze Daan weer aan. Even probeerde ze zijn ziel te peilen.
"Nee Daan, jij hebt helemaal niks gezien", nam ze opnieuw een hap van haar boterham.
"Echt waar Ellen, er zat een eekhoorntje", probeerde Daan zijn zus nog te overtuigen.
Ze keek nog een keer de tuin in.
"Nee-ee", antwoordde ze.
"Echt, echt waar Ellen".
"En ik, ik heb er twee gezien", pochte zijn zus.
Verbolgen over zoveel ongeloof moest Daan mee in het opbod.
"En ik honderd."
"Honderd acht duizend zeven", verbeterde hij zichzelf. Dat was vast heel veel.
"En ik honderd acht duizend acht, dat is toch meer", snoefde Ellen terwijl ze een weerbarstige haarlok voor haar ogen achter haar oor draaide.
"En ik duizend miljoen miljard acht".
Daar had Ellen even geen antwoord meer op.
"En ik oneindig, en er is niets meer dan oneindig", herwon ze haar zelfvertrouwen.
Beteuterd stak Daan zijn lepel weer in zijn cornflakes.
Om dan zijn zus met glinsterende ogen weer uit te dagen.
En ik oneindig oneindig.


Aforisme:
la vrai, vrai décadence, c'est dire ce qu'on pense.






http://www.rektoverso.be/artikel/er-nood-aan-echte-kritiek

Er is nood aan echte kritiek

Naar aanleiding van de Vlaamse Cultuurprijs voor rekto:verso, pleiten redacteurs Wouter Hillaert en Tom Van Imschoot in een opinie in De Standaard voor de terugkeer naar kritiek met een grote K. 'Vlaanderen mist gewoon een cultuur van kritiek.'
Wie vandaag kritiek wil horen, kan er krijgen. Ze kwettert in het rond. Kritiek op Siegfried Bracke, op Ryanair, op de EU, op ’t Schoon Verdiep, op transferprijzen in het voetbal, op subsidies voor kunst. De media draaien op kritiek, kritiek zelf draait steeds meer op 140 tekens. Hoe korter, hoe ‘scherper’ de kritiek. En de opperkritiek is kennelijk de ‘striemende’. Leve het sadomasochisme van de democratie.
Ooit was kritiek een vorm van emancipatie. Zola en zijn pamflet J’Accuse: de geboorte van de publieke intellectueel. Vandaag heeft kritiek iets irritants gekregen. De kortademige kruisverhoren in radio- en tv-studio’s. De draaimolen van fulltime criticasters. Eerlijk, wie heeft er zich nog nooit aan geërgerd? Dat doen zelfs de politici en de journalisten zelf. Is dat ‘open debat’ dan het vaandel waaronder onze westerse vrijheidscultuur haar superioriteit over achtergebleven dictaturen elders in de wereld uitdraagt? ‘Wij mogen wel hardop zeggen wat we vinden!’ Langer dan drie minuten luistert er toch niemand meer.

 

De grond van de zaak

Waar deze samenleving op dit kantelpunt nood aan heeft, is echte kritiek. Echte kritiek gaat verder dan ‘ook uw reactie’ op evidente gebeurtenissen. Echte kritiek bevraagt de evidenties: van de heilige waarheid van ‘de riem aanhalen’ tot de democratie zelf. Echte kritiek wijst niet zo nodig ‘schuldigen’ aan, zoals die paar frauderende academici, maar bevraagt het systeem erachter, zoals de output-fetisj van ons hoger onderwijs. Echte kritiek verkiest te zwijgen tot ze weet waarover ze praat, en heeft het dan over de grond van de zaak.
Kritische stemmen als psycholoog Paul Verhaeghe, cultuurfilosoof Lieven De Cauter, econoom Bernard Lietaer, politicoloog Willem Schinkel, sportjournalist Hans Vandeweghe: ze richten hun camera niet op het al helverlichte, maar op wat gek genoeg zo duister blijft. Echte kritiek zoomt niet alleen in, maar vooral ook uit. Ze zoekt verbanden en duidt interne contradicties aan. Echte kritiek sluit zich niet op in het eigen gelijk, maar zoekt naar openingen in vastgelopen debatten. Soms is ze hard, soms juicht ze iets hartig toe. Maar altijd legt ze ten gronde uit waarom. Ze denkt constructief, in plaats van destructief. Ze mikt op verandering, maar begint bij zichzelf.
Voor dat soort kritiek ontving cultuurtijdschrift rekto:verso zopas de Vlaamse Cultuurprijs voor Podiumkunsten. Een jonge redactie die danst noch acteert, wint het van tientallen bloeiende podiumgezelschappen. Bizar. En dus een statement van de jury over de noodzaak van kritiek voor een gezond cultuurveld. Voeg daarbij de dertigste verjaardag van podiumkunstentijdschrift Etcetera en het veel te vroege overlijden van kritisch boegbeeld Marianne Van Kerkhoven, en de dieper gravende cultuurkritiek kende dit weekend een van haar schaarse momenten in de schijnwerpers.

 

Veredeld consumentenadvies

Achter de coulissen is het behelpen. Alle acht erkende culturele tijdschriften in Vlaanderen, van De Witte Raaf en HART tot Gonzo en Staalkaart, zijn samen goed voor een kwart van de subsidies van één kunstencentrum als het Kaaitheater. De Vlaamse Gemeenschap investeert 99,5% in de productie en distributie van kunst, en 0,5% in de onafhankelijke reflectie erover. Terwijl cultuurbeschouwing in de kranten verder inkrimpt tot veredeld consumentenadvies over geïsoleerde cd’s, boeken en films, is echte kritiek verdreven naar een marge waar professionaliteit afhangt van veel vrijwillige passie, niet van geloofwaardige financiering. Hoe zou het dan komen dat er in ‘State of the Art’ Vlaanderen zelden kritische analyses van ons cultuurbeleid en onze culturele instellingen verschijnen? Vlaanderen mist gewoon een cultuur van kritiek.
Die manco ligt voor een deel ook aan de tijdschriften zelf. Sommige vertrouwen al te zeer op vanzelfsprekendheden. Lang niet allemaal hebben we een antwoord klaar op de totale digitale mind-switch. Maar voor gedeeld overleg is er ook gewoon geen tijd, laat staan een steunpunt dat zo’n gesprek kan faciliteren. CeLT, de koepel van de culturele en literaire tijdschriften, zag deze zomer zijn subsidies geschrapt, net nu het met zijn nieuwe site detijdschriften.be een eerste stap zet in hét toekomstmodel voor kritiek: elk tijdschrift blijft zijn eigen content produceren, maar die wordt gezamenlijk gedistribueerd. Kritiek dreigt in een verdomhoekje te belanden.

Eenheidsworst

Dat hoekje reikt trouwens breder dan de kunsten. Ook het brede mediaveld telt steeds meer alternatieve nieuwsplatforms die, wars van commerciële belangen, echte kritiek betrachten. Sites als Apache.be, Dewereldmorgen.be, Mo.be, Stampmedia.be en Kifkif.be richten zich met de nodige diepgang op onderbelichte werkelijkheden en andere stemmen, en bevragen daarmee de eenheidsworst. Alleen hebben ook zij het water aan de lippen. Het maakt de draagkracht voor een volwassen democratie in Vlaanderen, als gezond kritisch klimaat, hoogst precair.
Cultuurpessimisme hoeft niet. Het alternatief bestaat. Alleen missen vele behartigers van echte kritiek, van welke ideologische strekking ook, dat beetje noodzakelijke steun om hun kritisch potentieel ten volle uit te dragen. Als u zich nog eens ergert aan het sadomasochisme van de democratie, weet u wat te doen.
De redactie van cultuurtijdschrift rekto:verso, winnaar van de Vlaamse Cultuurprijs voor Podiumkunsten.

Bleri Lleshi

http://blerilleshi.wordpress.com/2013/09/09/antwerps-drugsbeleid-is-campagnestunt/

"Politici negeren de echte problemen zoals onderwijs, huisvesting en jongerenwerkloosheid door nieuwe problemen en angsten te creëren (zoals een jointje roken) en die op de voorgrond te plaatsen. In plaats van populistische campagnestunts hebben we nood aan politici die hun verantwoordelijkheid nemen. Beleid dient te steunen op feiten en onderzoek. Het moet luisteren naar de veldwerkers die het beleid moeten uitvoeren."


Bleri Lleshi is politiek filosoof.
Is het u ook al opgevallen dat er geen ordinaire filosofen meer rondlopen vandaag de dag, allemaal hebben ze wel één of ander antecedent bij hun titel. Zo is Etienne Vermeersch een moraalfilosoof, dat is een filosoof die moraliseert. En Bleri Lleshi is dus een politiek filosoof, een filosoof die aan politiek doet.

"Beleid dient te steunen op feiten en onderzoek"
"De feiten spreken voor zich", dat is de achterliggende gedachte van de column.
Niet van deze column, van "de" column.

Je kan veel zeggen van Bleri Lleshi, maar je kan niet beweren dat hij doof is.
Dat weet ik. Het toeval wil namelijk dat ik samen met Bleri Lleshi filosofie studeerde aan de VUB. Zo weet ik ook met stellige zekerheid dat hij voor zijn masterproef uren heeft geluisterd naar de feiten. Bleri Lleshi had na maanden luisteren tot zijn grote ontsteltenis nog geen letter op papier. Zelfs een onderzoek otorhinolaryngologie bracht geen soelaas: er was niets mis met het gehoor van Bleri Lleshi.
Bleri Lleshi wist niet meer van welk hout pijlen te maken. Huilend (grote muil ,klein hartje) wendde hij zich tot zijn promotor, professor Willem Redant.
"De feiten spreken niet", snotterde hij.
Waarop Professor Willem Redant, beminnelijk als altijd, een boekje van Ludwig Wittgenstein uit de kast haalde. Op de eerste pagina schreef hij volgende opdracht:

Voor Bleri Lleshi.
"Knowledge is in the end based on acknowledgement."
Ludwig Wittgenstein.

P.S. hoed u voor Ignaas Devisch.