Robin Williams

You're only given one little spark of madness. You mustn't lose it.

Kitimbwa Sabuni

bron: de standaard

De Zweedse overheid heeft aangekondigd dat ze van plan is om alle vermeldingen van ras te schrappen uit de Zweedse wetgeving. Ze oordeelt dat ras een sociale constructie is die niet mag worden aangemoedigd door de wet.

Zweden is donderdag een onderzoek begonnen naar hoe het concept ‘ras’ verwijderd kan worden in alle Zweedse wetten, naar het voorbeeld van Oostenrijk en Finland. Het onderzoek zou klaar moeten zijn tegen december 2015.
Het concept van ras is aanwezig in ongeveer 20 Zweedse wetten, waaronder strafwetten, wetten rond kredietinformatie en wetten rond financiële steun voor studenten.
‘We weten dat verschillende menselijke rassen eigenlijk niet bestaan’, zegt de Zweedse minister voor Integratie Erik Ullenhag aan de publieke omroep Sveriges Television. ‘We weten ook dat racisme gebaseerd is op de overtuiging dat er verschillende rassen zijn, dat ras een invloed heeft op het gedrag van mensen, en dat sommige rassen beter zijn dan andere.’
Oscar Pripp, etnologieprofessor aan de Universiteit van Uppsala, staat achter het idee. Volgens hem is het concept van ras nodig om het gedrag van mensen te begrijpen, maar is het niet nodig in de wet. ‘Want dan zeg je dat verschillende rassen wel bestaan’, aldus Pripp.
Maar er is ook kritiek op het voorstel. Volgens de Nationale Afro-Zweedse Associatie is het plan een ernstige blokkade in de strijd tegen racisme. ‘Want hoe kan je een subsidie aanvragen om racisme te bestrijden als het concept van ras niet bestaat in de wet?’, vraagt woordvoerder Kitimbwa Sabuni zich af. Sabuni denkt dat racisme nu zal verdwijnen van de politieke agenda. ‘Enkel omdat ras een sociale constructie is, betekent dat nog niet dat het niet een werkelijkheid is. Voor ons neemt dit net de mogelijkheid weg om erover te praten.’


Ik zou graag een "permanente" subsidie aanvragen om de werkelijkheid te onderzoeken.

Kristien Bonneure

Kristien Bonneure in Humo, haar mooiste gedicht.

Wanneer de lente komt...

Wanneer de lente komt
En als ik dan al dood ben
Zullen de bloemen net zo bloeien
En de bomen zullen niet minder groen zijn dan het vorig voorjaar.
De werkelijkheid heeft mij niet nodig.
Ik voel een enorme vreugde
Bij de gedachte dat mijn dood volstrekt onbelangrijk is
Als ik wist dat ik morgen zou sterven
En het was overmorgen lente,
Zou ik tevreden sterven, omdat het overmorgen lente was.
Als dat haar tijd is, wanneer dan zou ze moeten komen tenzij op haar tijd?
Ik houd ervan dat alles werkelijk is en alles zoals het moet zijn;
Daar houd ik van, omdat het zo zou wezen ook als ik er niet van hield.
Daarom, als ik nu sterf, sterf ik tevreden,
Want alles is werkelijk en alles is zoals het moet zijn.
Men mag Latijn bidden boven mijn kist, indien men wil.
Indien men wil, mag men rondom dansen en zingen.
Ik heb geen voorkeur voor wanneer ik toch geen voorkeur meer kan hebben
Dat wat zal zijn, wanneer het zijn zal, zal het zijn dat wat het is.
(07-11-1915)

© Fernando Pessoa
Uit: Onverzamelde gedichten/De Hoeder van de Kudden
Arbeiderspers 2003
Vertaling August Willemsen

Jan Goossens

 http://www.demorgen.be/dm/nl/2461/Opinie/article/detail/1924483/2014/06/21/Wij-zijn-geen-racisten-Punt-Geen-maar-Geen-mits.dhtml

 

Toen schrijver Fikry El Azzouzi anderhalf jaar geleden filosoof Etienne Vermeersch in een column in deze krant "een fundamentalistische verlichtingspastoor" noemde, is er zware druk op de redactie uitgeoefend om zich te distantiëren, te verontschuldigen en de column per direct af te schaffen. Wij hebben daar toen niet openlijk op gereageerd. Nu columnist Hans Vandeweghe zich in scherpe bewoordingen vragen heeft gesteld bij het concentratievermogen van Afrikaanse voetballers, wordt De Morgen alweer onder druk gezet om in het openbaar afstand te nemen en excuses te formuleren.

Tot nu hebben we opnieuw niet gereageerd. Daar is een goede, formele reden toe. De Morgen beschouwt columns en opiniepagina's als vrijplaatsen waar ruimte moet zijn voor tegensprekelijke, controversiële en desnoods zelfs foute opvattingen. Het bewaken van die vrije ruimte is ons erg veel waard.

Het behoort niet tot de kerntaken van deze krant om mensen te beledigen of te vernederen. Wij willen dat zelfs liever vermijden. Maar uitsluiten dat het gebeurt en nog zal gebeuren, kunnen we niet. Wij begrijpen dat mensen, met name ook van Afrikaanse origine, geschokt zijn door de brutale woorden van een columnist. Onze kolommen staan open voor hun reacties. Wij verkiezen het wederwoord boven de boycotactie.

Kernwaarde
En nu reageren we dus toch. De openlijke manier waarop het Brusselse stadstheater KVS de banden met de krant verbroken heeft, heeft de kern van het lopende racismedebat verschoven naar een vraag over de waarden van De Morgen zelf. Daarom willen we nu toch een poging wagen om het hart van de discussie weer te verleggen naar de strijd tegen racisme zelf.

Wij zijn namelijk geen racisten. Punt. Geen maar. Geen mits. We willen niet in de anekdotiek van losse voorbeelden vervallen om dat te bewijzen. Vijfendertig jaar geëvolueerde maar altijd geëngageerde journalistiek staan aan onze zijde. Wij geloven in een samenleving van gelijke kansen en gelijke verantwoordelijkheden. Wij zullen nooit accepteren dat een groep mensen door discriminatie of racisme uitgesloten blijft van deelname aan die samenleving. Dat is een kernwaarde en een journalistieke leidraad van deze krant. Altijd geweest. Zal het altijd zijn.

U mag gerust weten dat we er kapot van zijn geweest, allemaal. Het voelde alsof we keihard in ons eigen gezicht hadden geslagen, toen bleek dat in de krant, in een smakeloze en onbedachtzame poging tot satire, de Amerikaanse president met een aap vergeleken werd. De verontwaardiging over die blunder was zeer terecht. We begrepen meteen dat dit zeer gemakkelijk als racistisch begrepen kon worden, en we hebben ons ervoor geëxcuseerd. Die excuses waren voor sommigen onvoldoende, maar weet dat ze oprecht en onvoorwaardelijk waren.

Evengoed menen wij dat het nieuwe 'Afrika-incident' van een andere orde is. De column van Hans Vandeweghe was stereotyperend, maar is hij meer stereotyperend dan het verwijt van artistiek leider Jan Goossens dat het "typisch Vlaams" is om racisme te banaliseren? Deze 'typische Vlaming' voelt zich alvast niet aangesproken. De column was denigrerend, maar was hij denigrerender dan de seksistische aanspreektitel 'meisje' die Paul Goossens deze week op Twitter adjunct-hoofdredacteur Lisbeth Imbo toevoegde?

In brutale bewoordingen wijzen op het ondermaatse presteren van Afrikaanse teams is beledigend, maar is het beledigender dan de raad voor FIFA-baas Sepp Blatter - in dezelfde column - om zichzelf op te hangen, of de stelling - alweer in dezelfde column - dat de Brazilianen bij verlies hun land zullen platbranden?

Doet die provocatieve, schertsende context er dan toe? Volgens ons wel. Volgens, alweer, Jan Goossens niet. "Racisme kan niet gecontextualiseerd worden", zei hij op Radio 1 over de beslissing om de banden met De Morgen te verbreken. Dat is een verregaande uitspraak. Het maakt van racisme een uitzonderlijk misdrijf. Tot moord toe kan gecontextualiseerd worden in de rechtspraak. Bovendien doen Goossens en andere critici niet anders dan de gewraakte woorden van Vandeweghe uit hun oorspronkelijke tekst halen en inbedden in een nieuwe context, waaruit dan moet blijken dat De Morgen een racismeprobleem heeft.

Eenheidsdenken
Racisme kan en mag niet gerelativeerd worden. Racisme is niet de schuld van het slachtoffer. Daarop geven ook wij niet toe. Toch durven we nu ook waarschuwen voor een verabsolutering van racisme. Als een meningsverschil over wat racisme is en wat niet, onmogelijk gemaakt wordt, is het de vrije meningsuiting zelf die in het gedrang komt. Als elke poging tot tegenspraak en nuance meteen verdacht gemaakt wordt als een ontkenning van het eigen racismeprobleem en zelfs als een bewijs van een onbewuste maar diepe racistische overtuiging, dan wordt het debat stilgelegd nog voor het kan beginnen.

De toon waarmee dit debat over racisme gevoerd wordt, baart zorgen. De aanhangers van de verwerpelijke theorie dat racisme relatief is, dreigen ondersteund te worden door de volharding van sommigen om elke belediging racistisch te noemen.

Racisme is een ernstige kwestie. Dat is het zeker op een moment waarop Brussel voor het eerst is opgeschrikt door een terreuraanslag met racistisch motief of op een moment waarop het aantoonbaar geworden is dat mensen met een vreemde naam moeilijker een huis kunnen huren of voor een baan kunnen solliciteren. Op geen enkele manier wensen wij soortgelijke discriminatie en racisme te banaliseren of te minimaliseren.

Wel betwisten we dat een scherpe uitspraak over Afrikaanse voetbalploegen de voedingsbodem legt voor die fenomenen. Tegelijk accepteren we dat daarover van mening verschild wordt. De ruimte voor dat meningsverschil en dat debat is een hoog democratisch goed. Wij passen voor afgedwongen eenheidsdenken, zelfs over racisme. Het lucht vast op om eens lekker te schelden op potentiële medestanders die wat anders of gematigder denken, maar de strijd tegen racisme schiet er niet mee op. Een samenleving waarin al wie niet meespringt zelf meteen een racist is, heeft een probleem.

Hebben wij dan écht niets geleerd? Toch wel. Op het verwijt dat De Morgen een te blanke redactie heeft die onvermijdelijk met te blanke blik naar de wereld kijkt, pleiten wij schuldig. Ter verschoning kunnen we enkel opwerpen dat zowat elke mediaredactie aan dat euvel lijdt. Klassieke instroomkanalen leveren te weinig kleur op, en dus zal de krant in haar aanwervingsbeleid actiever op zoek moeten gaan naar meer diversiteit. Dat is helaas minder eenvoudig dan het klinkt, maar dat neemt niet weg dat we het wel met meer inzet kunnen proberen.

Voor wie het niet met ons eens is, is niets makkelijker dan deze tekst te verknippen en te vertalen tot een karikatuur. "Ze begrijpen het nog altijd niet." Toch wel. Wij hebben onze critici goed begrepen, maar wij zijn het niet altijd met hen eens. Tegen hen zeggen wij nu: twist met ons.


Ik sta in de krant!
"De aanhangers van de verwerpelijke theorie dat racisme relatief is, dreigen ondersteund te worden door de volharding van sommigen om elke belediging racistisch te noemen"
Aanhangers.
Meervoud.
Het gebruik van de pluralis majestatis lijkt me hier een eerbetoon aan mezelf.
Ik ken in ieder geval geen andere aanhanger van die verwerpelijke theorie.

Ach, dat rascisme toch.
Het kan niet gerelativeerd worden, het is absoluut.
En tegelijkertijd moet er gewaarschuwd worden voor de "verabsolutering" van rascisme.
Dat impliceert op zijn buurt dan weer dat rascisme niet absoluut is.

Rascisme kan niet gecontextualiseerd worden.
De uitspraak van Hans Vandeweghe is racistisch.
Bij uitbreiding is de tekst van Hans Vandeweghe racistisch.
Bij uitbreiding is Hans Vandeweghe racistisch.
Bij uitbreiding is de ganse redactie van de krant racistisch.
Nog even en bij uitbreiding zijn ook de lezers van de Morgen racistisch.
Is de uitspraak van Hans Vandeweghe rascistisch?
De context van de uitspraak is irrelevant.
Er is alleen de uitspraak.
Een uitspraak zonder context.
Een uitspraak zonder omgeving.
Ik vraag me af waar zo'n uitspraak gelezen wordt.

Vittorio Wezel

Blijkbaar is het toch altijd net iets gemakkelijker om met iemand anders te lachen dan met jezelf.

"Schrijfster Anne De Craemer oogst bijval met aanklacht tegen vaag gelul", lees ik in mijn krant.
Er is nu zelfs een Facebookpagina "Wezelwoorden" waar iedereen zijn favoriete uitspraken kan droppen.

Dit was alvast de mijne:
"De taal van aanstormende regeringsleden klinkt soms zo vaag dat het lijkt alsof ze wol in hun mond hebben".

"Vaag" lijkt mij het wezelwoord bij uitstek.
"Vaag" is per definitie een woord zonder inhoud, anders zou het niet vaag zijn.
Van een concrete uitspraak gesproken.

Russell Blackford

Er is een winnaar in de wedstrijd die Sam Harris had uitgeschreven en waar ik heb aan deelgenomen.
Uit het juryrapport (Er werd gejureerd door Russell Blackford):

"The criticisms put forward in the essays varied considerably, although there were some popular themes. Some entrants attacked the validity of The Moral Landscape’s central argument as Sam represented and summarized it on his website in announcing the challenge. For me, this raises an interesting question as to whether the book’s actual argument may be more complex and subtle than the website suggests. Even if the argument as presented there is invalid, that is not necessarily fatal to the book or its overall thesis."

Even in herinnering brengen:

1. You have said that these essays must attack the “central argument” of your book. What do you consider that to be?
Here it is: Morality and values depend on the existence of conscious minds—and specifically on the fact that such minds can experience various forms of well-being and suffering in this universe. Conscious minds and their states are natural phenomena, fully constrained by the laws of the universe (whatever these turn out to be in the end). Therefore, questions of morality and values must have right and wrong answers that fall within the purview of science (in principle, if not in practice). Consequently, some people and cultures will be right (to a greater or lesser degree), and some will be wrong, with respect to what they deem important in life.


"Ben" ik een slechte verliezer?
Mijn God nee. Ik leef !
(ik zou ook nooit een gelukkige winnaar "zijn")

@Russell Blackford
"The book's actual argument may be more complex and subtle than the website suggests."
I think Sam Harris will rephrase this as:
"The book's actual argument must be more complex and subtle than the website suggests."

Ingrid Van Alphen

'Meisje' is nu ook een scheldwoord, zegt BBC

 

De BBC schrapte het Engelse woord voor 'meisje' uit de herhaling van een documentaire over de Commonwealth Games. In de docu daagt reporter Mark Beaumont (31) judokampioene Cynthia Rahming uit voor een ludieke oefenmatch, en wordt hij meteen gevloerd. "Ik denk niet dat ik hier ooit overheen raak", zegt de reporter na zijn nederlaag. "Verslagen door een negentienjarig meisje."

Eieren lopen
"Mark mag het dan wel niet beledigend bedoeld hebben, het woord is eruit gehaald voor in geval het zo zou overkomen", meldt de BBC. Een beslissing die over het Kanaal voor de nodige ophef zorgt. Critici spreken van censuur. Temeer omdat judoka Cynthia Rahming er zelf geen aanstoot aan nam. Onnodige muggenzifterij ook. Een signaal dat we afstevenen op een hypercorrecte maatschappij waar iedereen op eieren moet lopen.

Tegelijk haalt menig vrouw opgelucht adem. Eindelijk: de bevestiging dat het woord 'meisje' niet zo onschuldig is als het lijkt. Dat er een zekere minachting achter schuilgaat. Net als 'juffrouwtje' overigens. "Zeggen dat iemand 'een bal gooit als een meisje' of 'huilt als een meisje' impliceert dat er niets of niemand zo zwak of slecht is als een meisje", schrijft Guardian-columniste Naomi McAuliffe. En: "Het is niet erger om door een meisje verslagen te worden dan door een jongen. Zeker niet als het meisje in kwestie een zwarte gordel heeft."

'Meisje': seksistisch of goedbedoeld? Veel hangt af van de context, zeggen linguïsten. En van wie het zegt. Woorden op zich hebben immers geen connotatie. Bij vrouwen onderling stoort het niet. Dankzij de Spice Girls en hun 'girl power' wordt het zelfs als een geuzennaam gezien. Bij mannen ligt het een stuk moeilijker. Van je vader kun je het gerust verdragen als hij je op pakweg 30-jarige leeftijd nog aanspreekt met 'meisje'. Zij het liefdevol of vermanend. Van je baas iets minder. Zeker als het geen 'slip of the tongue' betreft, maar dag in dag uit gebeurt. Dan voel je je niet ernstig genomen. Gekleineerd zelfs.

En dat heeft niets te maken met overgevoeligheid, zegt Ingrid van Alphen, die aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek doet naar taal en gender. "'Meisje' wordt in het algemeen te vaak gebruikt voor volwassen vrouwen. Vaak onbewust, vrees ik. In een bepaalde context is zo'n verkleinwoord wel degelijk denigrerend. Je zet als man de vrouw onder je, brengt ze terug tot een kind. Al zijn er ook vrouwen die, eens ze een zekere leeftijd hebben, het fijn vinden om nog eens als meisje of jongedame aangesproken te worden. Maar persoonlijk gruw ik daarvan."

Tijdgeest
Het is dus ook niet altijd even evident. Bijkomende moeilijkheid voor mannen is als de vrouw in kwestie, zoals de judoka in de BBC-docu, 19 jaar is. Is dat een vrouw, een tiener of toch nog een meisje? De meningen zijn verdeeld.

Tijdgeest speelt ook mee. Terwijl 'vrouw' nu een neutrale, geprefereerde term is, was er ooit een tijd dat het allesbehalve in dank werd afgenomen. Vrouw had een boerenbetekenis, legt van Alphen uit. Iedereen wilde toen een dame zijn, een stempel die nu vaak met oubollig wordt geassocieerd.

En wat met het woord 'jongen'? "Dat wordt veel minder gebruikt. En heeft niet dezelfde negatieve bijklank." Het belangrijkste, concluderen linguïsten, is dat er gelijkheid is. Zeg niet 'mannen en meisjes' of 'mannen en dames', maar 'jongens en meisjes' en 'heren en dames'. Mannen zijn dus best voorzichtig. Tenzij ze Raymond van het Groenewoud heten.
http://www.demorgen.be/dm/nl/2909/tv/article/detail/1901638/2014/05/28/Meisje-is-nu-ook-een-scheldwoord-zegt-BBC.dhtml

In een bepaalde context is zo'n verkleinwoord wel degelijk denigrerend. Je zet als man de vrouw onder je, brengt ze terug tot een kind

Ingrid Van Alphen, Universiteit Amsterdam

Paradoxaal genoeg is "bepaald" een onbepaald begrip.
De beste manier om dat "bepaald" nader te omschrijven lijkt mij "denigrerend".
"In een denigrerende context" dus.

homo politicus

De droom is wat ik wil.
De realiteit is wat de andere wil.
Of is het omgekeerd?

Patrik Ourednik

"Maar als alle meningen dezelfde waarde hebben, hoe kom je dan tot een besluit? Ook tot de conclusie dat de meerderheid beslist moet iemand gekomen zijn, een geleerde of een filosoof, en degeen die als eerste dat idee heeft gekregen, was op dat moment de enige die dat vond. Ik had ook nog iets anders gemerkt, namelijk mensen die vinden dat ze vrij zijn, zijn het nooit ergens over eens, terwijl mensen die dat niet vinden, bijna altijd tot overeenstemming komen.
En hoe weet ik of ik vrij ben?"
Het geschikte moment, 1855

Aforisme:
Hoe word je vrij?
Door te lachen met de vraag "wat is vrijheid?"

Alberto Caeiro

Soms, op dagen van volmaakt en zeer scherp licht.
Waarop de dingen zo werkelijk zijn als ze maar kunnen zijn,
Vraag ik mij langzaam af
Waarom ik schoonheid toeken
Aan de dingen.
Een bloem bijvoorbeeld, heeft die schoonheid?
Is er soms schoonheid in een vrucht?
Nee, ze hebben kleur en vorm
En ze bestaan, meer niet.
Schoonheid is de naam van iets dat niet bestaat
En die ik aan de dingen geef in ruil voor het genot dat zij mij geven.
Hij betekent niets.
Waarom dan zeg ik van de dingen: ze zijn mooi?
Ja, zelfs mij, die alleen van leven leeft,
Bezoeken, onzichtbaar, de leugens der mensen
Met betrekking tot de dingen,
Met betrekking tot de dingen die eenvoudigeweg bestaan.
Hoe moeilijk is het jezelf te zijn en slechts het zichtbare te zien!
(11-3-1914)

© Fernando Pessoa
Uit: Alberto Caeiro/De Hoeder van de Kudden
De Arbeiderspers 2003
vertaald door August Willemsen